GioiGiang.comGiỏi Giang
Sự nghiệp khi có con

Nhận dự án lớn khi con còn nhỏ: lên kế hoạch hậu phương cho mấy tháng cao điểm

Được giao dự án lớn vài tháng khi con còn nhỏ: xem đây có phải cơ hội đáng nhận, xin nguồn lực, sắp lịch nhà cho giai đoạn cao điểm và giữ sức đến ngày về đích.

Project team of four working late around a large table in a Hai Phong office, Vietnamese woman leading the discussion seen from behind, sticky notes all blank, warm overhead light

Một dự án lớn khác với một vị trí mới ở chỗ nó có ngày kết thúc, và chính ngày kết thúc đó giúp gia đình chịu được một giai đoạn bận hơn bình thường. Nếu bạn biết rõ dự án kéo dài bao lâu, đòi bao nhiêu giờ, và đã sắp xong hậu phương, mấy tháng cao điểm có thể trở thành bước tiến quan trọng mà không làm cả nhà kiệt sức.

Bài này dành cho người mẹ đang được giao hoặc đang muốn xin một dự án lớn: triển khai hệ thống mới, mở chi nhánh, chuẩn bị một đợt kiểm toán, dẫn một khách hàng quan trọng. Phần dưới đi từ việc cân nhắc có nên nhận, xin nguồn lực, sắp lịch nhà, đến giữ sức và kết thúc dự án sao cho công sức được ghi nhận.

Dự án nào đáng nhận trong giai đoạn con còn nhỏ

Có thời hạn rõ. Dự án ba đến sáu tháng có ngày bàn giao cụ thể dễ lên kế hoạch hơn nhiều so với một việc "phụ trách thêm" không biết bao giờ kết thúc. Nếu thời hạn mơ hồ, hãy hỏi cho rõ trước khi nhận.

Được nhìn thấy. Dự án báo cáo lên cấp cao, đụng đến khách hàng quan trọng, hay mở ra một mảng mới thường mang lại nhiều cho sự nghiệp hơn là dự án bận nhưng nằm khuất. Nếu đằng nào cũng phải bận, hãy bận cho việc có người thấy.

Học được kỹ năng mới. Một dự án dạy bạn quản lý ngân sách, làm việc với đối tác, dẫn dắt nhóm liên phòng là thứ mang theo được sang công việc tiếp theo, dù sau này bạn ở lại hay chuyển đi.

Khối lượng ước lượng được. Hỏi người từng làm dự án tương tự: giai đoạn nào nặng nhất, có cuối tuần phải làm không, có đi công tác không. Một dự án mà không ai ước lượng được khối lượng là dự án có rủi ro cao cho người có con nhỏ.

Đúng hướng bạn muốn đi. Dự án lớn ở một mảng bạn không định theo lâu dài thì công sức bỏ ra ít được chuyển thành bước tiến. Hỏi mình: sau dự án này, mình muốn được biết đến là người làm gì?

Xin nguồn lực trước khi nhận, không phải sau khi đã đuối

Lúc được giao dự án là lúc bạn có nhiều sức mặc cả nhất. Cấp trên đang cần người, và họ đã chọn bạn. Đây là thời điểm hợp lý để nói rõ những gì bạn cần để làm tốt, thay vì đợi đến tháng thứ hai khi đã đuối rồi mới xin.

Nguồn lực có nhiều dạng. Có thể là một người hỗ trợ trong nhóm, có thể là chuyển bớt việc thường ngày sang đồng nghiệp trong thời gian dự án, có thể là quyền quyết định một số việc mà không cần chờ duyệt, hoặc ngân sách để thuê ngoài một phần. Hãy liệt kê cụ thể và gắn với kết quả của dự án.

Một cách nói hiệu quả: "Để dự án về đích đúng hạn, em cần hai điều: chị Hoa nhận giúp phần báo cáo tuần trong ba tháng này, và em được chủ động sắp lịch họp với đối tác trong giờ hành chính." Câu này không nhắc đến con, vì nó không cần nhắc. Nó nói về điều kiện để dự án thành công.

Nếu không xin được gì, đó cũng là thông tin quan trọng. Một dự án lớn cộng toàn bộ việc cũ, không ai đỡ, là phép cộng mà ít gia đình có con nhỏ gánh nổi. Lúc đó bạn có quyền cân nhắc lại, hoặc đề nghị nhận một phần dự án thay vì toàn bộ.

Sắp lịch nhà cho giai đoạn cao điểm

Gia đình chịu được giai đoạn bận khi biết trước nó bắt đầu, kết thúc khi nào và ai làm gì. Ngồi với chồng một buổi, chia dự án thành từng chặng và sắp lịch nhà theo từng chặng. Ví dụ giả định cho một dự án bốn tháng:

Chặng dự ánMức bậnSắp xếp ở nhà
Tháng 1: khởi độngVừa phải, nhiều họpGiữ nhịp cũ, thử trước phương án chồng đón con hai hôm
Tháng 2–3: triển khaiCao, có thể làm muộnChồng đón con và lo bữa tối bốn hôm; ông bà hoặc người trông theo giờ dự phòng
Tuần cuối tháng 3: chạy thửRất cao, có thể cuối tuầnBáo trước ông bà; dời lịch về quê, sinh nhật, việc không gấp
Tháng 4: bàn giaoGiảm dầnTrả lại nhịp cũ; dành một cuối tuần trọn cho con

Một số gia đình dán lịch này lên tủ lạnh để cả nhà cùng nhìn, kể cả con lớn. Khi con biết "tháng này mẹ bận, tháng sau mẹ về sớm", con chịu được tốt hơn so với khi mọi thứ chỉ bất chợt thay đổi.

Nếu ngân sách gia đình cho phép, giai đoạn cao điểm là lúc hợp lý để trả tiền cho những việc lặt vặt: giặt là, dọn nhà theo giờ, mua đồ ăn sơ chế. Đây là chi phí có thời hạn, đổi lấy thời gian ngủ và thời gian với con.

Giữ con trong lịch dù đang bận

Giai đoạn bận không có nghĩa là con phải đứng ngoài. Những việc nhỏ giữ cho con cảm thấy mẹ vẫn ở đó:

  • Một thói quen cố định không bỏ dù bận đến đâu: đọc truyện trước giờ ngủ, ăn sáng cùng nhau, gọi điện năm phút giờ nghỉ trưa.
  • Báo trước những hôm về muộn, nói rõ ai sẽ đón và khi nào mẹ về.
  • Kể cho con nghe một chút về dự án theo cách con hiểu được: mẹ đang giúp xây một cửa hàng mới, mẹ đang dạy mọi người dùng máy mới.
  • Hẹn một phần thưởng cho cả nhà khi dự án xong, và giữ lời hứa đó.
  • Không mang điện thoại vào những giờ đã dành cho con, kể cả khi trong đầu vẫn nghĩ đến công việc.

Trẻ nhỏ nhạy với sự thay đổi trong nhà. Nếu con có biểu hiện khác thường kéo dài như ngủ kém, quấy hơn, thoái lui ở những việc đã làm được, hãy dành thêm thời gian ở bên con, nói chuyện với người trông và cô giáo. Nếu những biểu hiện đó không giảm sau giai đoạn bận, nên hỏi ý kiến bác sĩ nhi.

Dẫn nhóm dự án khi bạn không thể ở lại muộn

Chốt nhịp họp ngay tuần đầu. Người dẫn dự án có quyền đặt lịch họp của nhóm. Đặt cuộc họp điều phối vào buổi sáng, giới hạn thời lượng, và giữ đều đặn. Nhóm quen nhịp này thì không ai còn hẹn họp lúc năm giờ chiều.

Ghi bằng chữ thay vì nhắc bằng miệng. Một bảng theo dõi việc chung, ai làm gì, hạn khi nào, đang vướng gì, giúp nhóm chạy được cả khi bạn không ngồi ở văn phòng. Nó cũng giảm số tin nhắn hỏi han buổi tối, vì câu trả lời đã có sẵn ở đó.

Giao trọn phần, không giao từng mẩu. Giao cho mỗi người một phần việc trọn vẹn kèm quyền quyết định trong phạm vi đó. Người được giao trọn sẽ tự xử lý những chuyện nhỏ thay vì chờ bạn duyệt từng bước, và đó là cách duy nhất để dự án không phụ thuộc vào việc bạn có mặt đến mấy giờ.

Có một người phó. Chọn một người nắm toàn bộ thông tin cùng bạn. Ngày con ốm hay ngày bạn phải về sớm, người đó đứng ra thay mà dự án không bị đứng. Đây là việc quản trị rủi ro bình thường, không riêng gì người có con nhỏ.

Nói rõ khung giờ liên lạc. Báo cho nhóm khung giờ bạn trả lời tin nhắn và thế nào thì được coi là việc khẩn cần gọi ngay. Nhóm biết luật thì ít khi vượt luật.

Giữ sức cho chính mình đến ngày về đích

Người ta thường lên kế hoạch cho dự án và cho con, nhưng quên lên kế hoạch cho chính người đang gánh cả hai. Ba thứ hay bị cắt đầu tiên trong giai đoạn bận là giấc ngủ, bữa ăn và vận động, và cũng chính ba thứ đó quyết định bạn có trụ được đến cuối không.

Đặt cho mình một giờ ngừng làm mỗi tối, kể cả trong những tuần nặng nhất. Làm việc đến một giờ sáng rồi bảy giờ dậy đưa con đi học có thể chịu được vài ngày, nhưng không chịu được vài tuần. Hiệu quả làm việc cũng giảm rõ khi thiếu ngủ kéo dài, nên những giờ làm khuya thường không đáng như bạn tưởng.

Ăn đủ bữa, kể cả là bữa đơn giản. Chuẩn bị sẵn đồ ăn nhẹ ở chỗ làm để không bỏ bữa vì họp liên tục. Đi bộ mười lăm phút giờ nghỉ trưa còn tốt hơn ngồi lướt điện thoại.

Để ý dấu hiệu quá tải: đau đầu thường xuyên, mất ngủ dù rất mệt, dễ cáu với con, khóc không rõ lý do, tim đập nhanh khi nghĩ đến công việc. Khi những dấu hiệu đó kéo dài, hãy nói với cấp trên về khối lượng và đi khám bác sĩ hoặc gặp chuyên gia tâm lý. Một dự án có thể lùi hạn; sức khoẻ của bạn thì khó lấy lại nhanh như vậy.

Kết thúc dự án: để công sức được ghi nhận

Nhiều người làm dự án rất tốt nhưng kết thúc lặng lẽ, rồi đến kỳ đánh giá cuối năm thì không ai còn nhớ rõ. Hãy kết thúc có chủ đích: viết một bản tổng kết ngắn gồm mục tiêu ban đầu, kết quả đạt được, những vấn đề đã xử lý, và bài học cho lần sau. Gửi cho cấp trên và những người liên quan.

Trong bản tổng kết, ghi nhận công của những người đã hỗ trợ, kể cả đồng nghiệp nhận bớt việc thường ngày cho bạn. Điều này vừa công bằng vừa giúp lần sau họ sẵn lòng đỡ bạn tiếp.

Sau đó, chủ động hẹn nói chuyện với cấp trên về bước tiếp theo. Dự án vừa xong là bằng chứng mới nhất về năng lực của bạn; đây là thời điểm tốt để nói về nguyện vọng phát triển, vị trí bạn nhắm tới, hay điều chỉnh thu nhập.

Và ở nhà, giữ lời hứa với con. Một ngày nghỉ trọn, một chuyến đi chơi nhỏ, hay đơn giản là một tuần về đúng giờ. Cả nhà đã cùng gánh giai đoạn này; kết thúc nó bằng một dấu mốc vui giúp lần sau mọi người sẵn lòng hơn khi bạn lại có dự án lớn.

Câu hỏi thường gặp

Có nên tự xin dự án lớn khi con mới một hai tuổi không?

Có thể, nếu dự án có thời hạn rõ, bạn đã có người trông con ổn định và gia đình đồng ý chia thêm việc. Điều quan trọng là ước lượng được khối lượng và có phương án cho những ngày con ốm, vì trẻ nhỏ ở tuổi này ốm vặt khá thường.

Đang làm dự án mà con ốm nặng thì sao?

Sức khoẻ của con đi trước. Báo ngay cho cấp trên và nhóm, bàn giao những việc gấp cho người đã nắm dự án. Đây là lý do nên có người phó hoặc người nắm thông tin cùng bạn ngay từ đầu dự án.

Có nên kể với sếp về khó khăn gia đình khi xin nguồn lực không?

Không cần. Nguồn lực nên được xin dựa trên yêu cầu của dự án. Nói về điều kiện để dự án thành công thì thuyết phục hơn và không đặt bạn vào thế xin thông cảm.

Từ chối dự án lớn có ảnh hưởng sự nghiệp không?

Một lần từ chối có lý do rõ thường không đóng cửa, nhất là khi bạn đề nghị nhận một phần hoặc nhận dự án sau. Từ chối liên tục mà không nói rõ mong muốn phát triển thì dễ khiến cấp trên thôi nghĩ đến bạn.

Chồng cũng đang bận dự án cùng lúc thì làm sao?

Hai người cùng cao điểm là tình huống khó. Hãy so lịch để tránh trùng chặng nặng nhất, nhờ thêm người thân hoặc người trông theo giờ, và nếu được thì xin lùi một trong hai dự án vài tuần.

Dự án kéo dài quá hạn ban đầu thì xử lý thế nào?

Báo sớm cho cấp trên khi thấy dấu hiệu trễ, kèm nguyên nhân và đề xuất. Ở nhà, nói lại với chồng và con về thời gian mới. Một giai đoạn bận có hạn thì chịu được; giai đoạn bận không biết bao giờ hết mới là thứ làm cả nhà mệt.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138