GioiGiang.comGiỏi Giang
Sự nghiệp khi có con

Nghỉ vài năm ở nhà chăm con rồi đi làm lại: kế hoạch sáu tháng chuẩn bị quay về

Sau hai đến năm năm ở nhà chăm con, quay lại đi làm cần chuẩn bị gì: sắp người trông, cập nhật nghề, nối lại quan hệ, chọn vị trí và chịu được những tháng đầu.

Vietnamese mother walking her young daughter to a kindergarten gate in early morning in Can Tho, both seen from behind, mother carrying a work bag over her shoulder

Quay lại đi làm sau vài năm ở nhà chăm con thuận lợi nhất khi bạn chuẩn bị theo thứ tự: sắp việc trông con trước, cập nhật nghề song song, rồi mới nộp hồ sơ. Nhiều người làm ngược lại, đi phỏng vấn trước rồi mới lo người trông, và rơi vào cảnh nhận việc xong phải từ chối hoặc đi làm trong tình trạng chắp vá.

Bài này dành cho người mẹ đã nghỉ từ hai năm trở lên, khác với chuyện đi làm lại sau sáu tháng nghỉ thai sản. Quãng nghỉ dài làm thay đổi cả ba thứ: con đã lớn hơn và có nếp mới, nghề đã khác đi, và chính bạn cũng đã khác. Kế hoạch dưới chia làm sáu tháng để mọi thứ không dồn vào một lúc.

Trước khi lập kế hoạch: trả lời thật vì sao bạn quay lại

Lý do quay lại quyết định bạn tìm loại việc nào. Có người cần thêm thu nhập cho gia đình, có người nhớ công việc, có người muốn có không gian riêng ngoài vai trò làm mẹ, có người lo nếu nghỉ lâu nữa sẽ khó quay lại hơn. Thường là một hỗn hợp, và không có lý do nào cao hơn lý do nào.

Viết ra lý do chính giúp bạn khỏi chọn nhầm. Nếu thu nhập là ưu tiên, bạn có thể nhận một vị trí ổn định gần nhà dù không thú vị bằng việc cũ. Nếu sự phát triển nghề là ưu tiên, bạn có thể chấp nhận thu nhập ban đầu thấp hơn để vào đúng hướng. Hai lựa chọn đều hợp lý, chỉ là khác nhau.

Câu hỏi thứ hai là gia đình đã cùng đồng ý chưa. Quay lại đi làm thay đổi lịch của cả nhà: ai đưa đón, ai nấu cơm, ai nghỉ khi con ốm. Nói chuyện này với chồng trước sáu tháng, khi chưa có công việc cụ thể, dễ hơn nhiều so với nói khi đã nhận lời và phải đi làm sau hai tuần.

Bạn cũng không cần chờ tới lúc cảm thấy hoàn toàn sẵn sàng. Ít ai có cảm giác đó sau nhiều năm ở nhà. Chuẩn bị đủ những gì làm được, chấp nhận phần lo lắng còn lại là bình thường.

Kế hoạch sáu tháng theo từng giai đoạn

Thời gian dưới là khung tham khảo; người nghỉ ngắn hoặc có sẵn chỗ quen giới thiệu có thể rút gọn. Điều quan trọng là thứ tự các việc.

Giai đoạnViệc chínhDấu hiệu đã xong
Tháng 1Bàn với chồng và gia đình; xác định lý do, mức thu nhập cần, khoảng cách đi lại chấp nhận đượcCả nhà biết kế hoạch, có danh sách điều kiện của công việc mong muốn
Tháng 1–2Sắp xếp người trông con hoặc lớp học; cho con làm quen dầnCon đã đi lớp hoặc ở với người trông ổn định vài tuần
Tháng 2–4Cập nhật nghề: khoá học, công cụ, quy định mới; nhận việc tự do nhỏ nếu cóCó ít nhất một việc gần đây để kể khi phỏng vấn
Tháng 3–4Liên lạc lại đồng nghiệp, sếp cũ; viết lại CVĐã nói chuyện với năm đến mười người quen trong ngành
Tháng 4–6Nộp hồ sơ có chọn lọc, phỏng vấn, so sánh lời mờiNhận việc với điều kiện đã rõ ràng
Sau khi nhậnChạy thử lịch gia đình mới một hai tuần trước ngày đi làmĐã thử dậy sớm, đưa đón, nấu nướng theo nhịp mới

Để ý việc sắp người trông con nằm ở đầu chứ không phải cuối. Con cần thời gian làm quen; bạn cũng cần thời gian để biết cách sắp xếp đó có ổn không trước khi có thêm áp lực công việc mới. Nếu con lần đầu đi nhà trẻ, những tuần đầu con hay ốm vặt do tiếp xúc nhiều trẻ khác, và tốt hơn là chuyện đó xảy ra trước khi bạn đi làm.

Cập nhật nghề: biết mình đã lỡ những gì

Hỏi người đang làm. Cách nhanh nhất để biết ngành đã đổi gì là hỏi hai ba người đang làm đúng vị trí bạn muốn: công cụ nào mọi người đang dùng, quy định nào mới, việc gì giờ đã tự động hoá. Một buổi cà phê với người quen cũ cho bạn nhiều thông tin hơn một tuần tự đọc.

Đọc tin tuyển dụng như một bản đề cương. Lấy mười tin tuyển dụng đúng vị trí bạn nhắm, gạch dưới những kỹ năng xuất hiện nhiều lần. Những gì bạn chưa có chính là danh sách cần học.

Chọn khoá học ngắn, đúng trọng tâm. Với quãng nghỉ vài năm, bạn thường không cần học lại từ đầu, chỉ cần lấp phần thay đổi. Một khoá ngắn về phần mềm mới hoặc quy định mới đủ để vừa có kiến thức vừa có dòng mới trong hồ sơ. Không cần vay tiền cho những khoá đắt tiền khi chưa chắc mình cần.

Làm việc nhỏ trước. Nhận một dự án tự do, làm hộ sổ sách cho cửa hàng quen, dạy kèm vài buổi. Việc nhỏ giúp bạn lấy lại nhịp suy nghĩ chuyên môn, có ví dụ gần đây để kể, và quen lại cảm giác có hạn chót.

Nối lại quan hệ mà không ngại

Nhiều người mẹ ngại liên lạc với đồng nghiệp cũ sau vài năm im lặng, sợ bị coi là chỉ tìm đến khi cần. Thực tế, phần lớn người nhận được tin nhắn kiểu "lâu rồi không gặp, mình đang chuẩn bị đi làm lại, muốn nghe anh chị kể về ngành bây giờ" đều sẵn lòng trả lời. Ai cũng từng hoặc sẽ có lúc cần người khác giúp như vậy.

Khi nhắn, hãy đưa ra một yêu cầu nhỏ và cụ thể: mười lăm phút gọi điện, một buổi cà phê, góp ý cho CV. Đừng mở đầu bằng "có việc gì giới thiệu mình với", vì yêu cầu lớn và mơ hồ khiến người ta khó trả lời. Cơ hội việc làm thường đến sau vài cuộc trò chuyện như vậy, khi người kia đã nắm được bạn đang tìm gì.

Sếp cũ là người đặc biệt đáng liên lạc. Họ biết bạn làm việc thế nào, có thể làm người tham chiếu, và đôi khi chính công ty cũ đang cần người. Quay về chỗ cũ không phải là đi lùi; nhiều người chọn cách này vì môi trường quen giúp những tháng đầu nhẹ hơn.

Ngoài ra, các nhóm nghề nghiệp, hội cựu sinh viên, nhóm phụ nữ trong ngành cũng là nơi tốt để nghe tin tuyển dụng và để thấy bạn không phải người duy nhất đang quay lại.

Chọn công việc đầu tiên sau quãng nghỉ

Công việc đầu tiên sau khi quay lại không nhất thiết là công việc lý tưởng; nó là cây cầu. Khi so sánh các lời mời, hãy cân nhắc những yếu tố sau theo đúng hoàn cảnh nhà bạn:

  • Thời gian đi lại: mỗi chiều thêm nửa tiếng là mỗi tuần mất năm tiếng, tức gần trọn một buổi tối với con.
  • Giờ giấc và độ linh hoạt: giờ vào, giờ về, có làm từ xa được không, xin nghỉ đột xuất có dễ không.
  • Người quản lý trực tiếp: cách họ nói về giờ giấc, về chuyện gia đình trong buổi phỏng vấn cho bạn biết nhiều điều.
  • Cơ hội học lại: có người hướng dẫn, có thời gian làm quen hay phải chạy ngay từ ngày đầu.
  • Thu nhập thực nhận: lương trừ chi phí đi lại, chi phí trông con tăng thêm, ăn trưa ngoài.
  • Hướng phát triển: sau một hai năm, vị trí này có dẫn tới đâu bạn muốn không.

Không có lựa chọn nào đạt hết các tiêu chí. Thường người quay lại sau quãng nghỉ dài ưu tiên giờ giấc ổn định và người quản lý hiểu chuyện trong một hai năm đầu, rồi mới tính đến bước tiến lớn hơn khi con lớn thêm và bạn đã lấy lại nhịp.

Ba tháng đầu: mệt là bình thường

Tuần đầu tiên thường mệt hơn bạn tưởng. Không phải vì công việc quá khó mà vì mọi thứ đều mới cùng lúc: đường đi, đồng nghiệp, cách làm, và lịch gia đình. Con có thể quấy hơn, bám mẹ hơn vài tuần. Đó là phản ứng thường gặp khi nhịp sinh hoạt thay đổi, và thường dịu đi khi mọi người đã quen.

Đừng cố chứng minh ngay trong tháng đầu. Dành thời gian quan sát cách nhóm làm việc, hỏi nhiều, ghi chép. Người mới hỏi nhiều được coi là cẩn thận; người mới cố làm một mình rồi sai mới đáng lo.

Ở nhà, giảm bớt tiêu chuẩn trong giai đoạn này. Bữa tối đơn giản hơn, nhà cửa bớt gọn gàng hơn, nhờ chồng và người thân nhiều hơn. Những thứ này chỉ tạm thời, cho đến khi cả nhà vào nếp.

Nếu sau vài tháng bạn vẫn thấy kiệt sức kéo dài, mất ngủ, buồn bã hay lo âu đến mức ảnh hưởng sinh hoạt, hãy nói với người thân và gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý. Đó không phải dấu hiệu bạn chọn sai, mà là cơ thể đang cần được hỗ trợ. Việc điều chỉnh kế hoạch, giảm giờ hay đổi chỗ làm cũng luôn là lựa chọn mở.

Nói với con về việc mẹ đi làm

Con đã quen có mẹ ở nhà suốt mấy năm, nên sự thay đổi cần được nói trước chứ không phải để con tự phát hiện vào buổi sáng đầu tiên. Với trẻ tuổi mẫu giáo, một hai tuần trước là đủ; nói sớm quá con khó hình dung, nói sát ngày quá con không kịp chuẩn bị.

Lời giải thích nên ngắn và cụ thể theo những gì con nhìn thấy được: "từ thứ Hai, buổi sáng mẹ đưa con đến lớp rồi mẹ đi làm, chiều bà đón con, tối mẹ về ăn cơm với con". Trẻ nhỏ cần biết ai ở bên mình và khi nào gặp lại mẹ hơn là cần hiểu vì sao mẹ đi làm.

Có thể cho con thấy một phần thế giới của mẹ: chỉ đường đến chỗ mẹ làm khi đi ngang qua, kể một chuyện nhỏ trong ngày, cho con chọn chiếc cặp hay hộp cơm mẹ mang đi. Những chi tiết này giúp việc mẹ đi làm trở thành một phần quen thuộc của đời sống gia đình chứ không phải một sự vắng mặt khó hiểu.

Giữ một khoảng thời gian cố định chỉ dành cho con mỗi ngày, dù chỉ mười lăm phút trước giờ ngủ, không điện thoại. Con quen dần với nhịp mới nhanh hơn khi biết chắc có những phút đó. Với con đã đi học tiểu học, bạn nên nói chuyện rõ hơn về việc cả nhà cùng góp tay: con tự chuẩn bị cặp sách, tự dọn đồ chơi, như một phần của việc mẹ quay lại làm việc.

Câu hỏi thường gặp

Nghỉ bao lâu thì quay lại sẽ khó?

Không có mốc cố định. Độ khó phụ thuộc vào ngành thay đổi nhanh hay chậm, bạn có giữ liên lạc và cập nhật trong thời gian nghỉ hay không. Ngành công nghệ đổi nhanh hơn ngành hành chính, nhưng ở đâu cũng có người quay lại thành công sau nhiều năm.

Có nên quay về công ty cũ không?

Nếu công ty cũ có vị trí phù hợp và bạn từng làm việc tốt ở đó, đây thường là con đường nhẹ nhất vì môi trường quen. Hãy hỏi rõ về vị trí, mức thu nhập và kỳ vọng, đừng mặc định mọi thứ như trước khi nghỉ.

Thu nhập khi quay lại có thấp hơn trước không?

Có thể thấp hơn, ngang hoặc cao hơn tuỳ ngành và vị trí. Bạn nên tìm hiểu mức chung của vị trí đó hiện nay qua người quen và tin tuyển dụng, rồi đàm phán dựa trên kinh nghiệm thật của mình chứ không chỉ dựa vào mức lương cũ.

Con khóc mỗi sáng khi mẹ đi làm thì có nên bỏ không?

Nhiều trẻ khóc khi chia tay buổi sáng trong vài tuần đầu rồi quen dần. Chia tay ngắn, rõ ràng và đúng hẹn đón thường giúp con quen nhanh hơn. Nếu con có biểu hiện bất thường kéo dài như bỏ ăn, mất ngủ, sợ hãi người trông, hãy tìm hiểu kỹ và hỏi ý kiến bác sĩ nhi.

Có nên đi làm bán thời gian trước không?

Nếu tìm được, đây là cách tốt để cả nhà làm quen dần với nhịp mới. Nhưng việc bán thời gian đúng chuyên môn không phải ngành nào cũng có. Hãy cân nhắc cả việc tự do theo dự án như một bước chuyển tiếp.

Chồng không ủng hộ việc đi làm lại thì sao?

Hãy tìm hiểu nỗi lo thật của chồng: chuyện ai chăm con, chuyện thu nhập, hay chuyện việc nhà. Nói chuyện về từng điểm cụ thể và cùng tìm cách sắp xếp thường hiệu quả hơn tranh luận về chuyện nên hay không nên. Quyết định cuối cùng về công việc vẫn là của bạn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138