GioiGiang.comGiỏi Giang
Tài chính gia đình khi hai vợ chồng đi làm

Tiền mừng tuổi, tiền đầy tháng của con: giữ riêng hay tiêu chung, ghi chép thế nào

Bố mẹ nên xử lý tiền mừng đầy tháng, thôi nôi, lì xì của con ra sao: ba cách phổ biến, cách lập quỹ riêng cho con, sổ ghi để trả lễ và khi nào kể cho con.

Grandmother handing a small red envelope to a toddler in a festive living room in Hue during Tet, young mother kneeling beside, everyone seen from behind

Tiền mừng đầy tháng, thôi nôi, lì xì Tết của con có thể dùng theo ba cách: để riêng hoàn toàn cho con, dùng một phần bù chi phí nuôi con, hoặc dùng để trả lễ cho chính những nhà đã mừng. Không cách nào sai; điều quan trọng là hai vợ chồng thống nhất trước, ghi chép rõ ràng, và nếu đã nói với nhau là tiền của con thì tách hẳn khỏi tiền chi tiêu của nhà.

Chuyện này nghe nhỏ nhưng là nguồn cãi nhau khá phổ biến: vợ muốn gửi tiết kiệm cho con, chồng muốn dùng trả tiền viện lúc sinh, ông bà hỏi tiền mừng của cháu đâu. Bài này giúp bạn chọn một cách xử lý phù hợp, lập sổ ghi để không quên trả lễ, và chuẩn bị cho ngày con đủ lớn để hỏi về tiền của mình. Bài không bàn kênh đầu tư cho con.

Các con số trong bài, nếu có, là ví dụ giả định để minh hoạ cách chia.

Ba cách xử lý tiền mừng của con

Mỗi cách có lý lẽ riêng. Nhiều gia đình dùng một bản pha, ví dụ để riêng tiền của ông bà nội ngoại cho con, còn tiền mừng của bạn bè đồng nghiệp thì dùng trả lễ.

CáchLý lẽĐiều cần lưu ý
Để riêng hoàn toàn cho conNgười mừng tặng cho cháu, nên giữ cho cháu; tạo một khoản khởi đầu khi con lớnCần tài khoản hoặc sổ tách bạch; nhà phải có đủ tiền chi tiêu khác
Bù một phần chi phí nuôi conTiền mừng lúc sinh thường đến đúng lúc chi tiêu lớn nhất và mẹ đang nghỉThống nhất tỷ lệ trước; ghi lại để sau này kể với con nếu muốn
Dùng để trả lễTiền mừng là một phần của quan hệ có qua có lại giữa các gia đìnhCần sổ ghi ai mừng bao nhiêu để trả lễ cho đúng khi nhà họ có việc

Không nên để chuyện này tự trôi. Khoản tiền mừng nằm trong ví mẹ hay tủ của bà mà không ai quyết định sẽ dần tiêu vào việc nhà, và vài năm sau không ai nhớ nó từng tồn tại. Đến lúc đó nếu có người hỏi lại, rất dễ thành chuyện khó nói giữa hai vợ chồng hoặc với ông bà.

Lập sổ ghi tiền mừng ngay trong tuần đầu

Dù chọn cách nào, sổ ghi là việc nên làm đầu tiên. Đầy tháng hay thôi nôi thường có nhiều người mừng trong một ngày, và chỉ sau vài tuần là quên.

  1. Chuẩn bị một sổ tay hoặc một bảng tính dùng chung, đặt tên rõ cho dịp đó.
  2. Ghi tên người mừng, quan hệ với gia đình, bên nội hay bên ngoại hay bạn của bố mẹ, số tiền hoặc món quà.
  3. Nếu quà là hiện vật như vòng, lắc, quần áo, ghi lại để sau còn biết của ai tặng.
  4. Ghi cách xử lý đã thống nhất cho từng khoản: để riêng cho con, bù chi phí, hay để trả lễ.
  5. Cất sổ cùng giấy tờ quan trọng của con như giấy khai sinh, sổ tiêm chủng.
  6. Mỗi dịp Tết hay sinh nhật sau đó, thêm vào cùng sổ để có một lịch sử liền mạch.

Sổ ghi có hai công dụng. Một là biết trả lễ cho đúng khi nhà người khác có việc, tránh chuyện quên hay trả lệch quá xa. Hai là sau này khi con lớn, bạn có thể cho con xem ai đã mừng con những dịp nào, như một phần ký ức gia đình.

Vàng, lắc, nhẫn mừng: giữ thế nào

Nhiều gia đình Việt mừng cháu bằng vòng, lắc, nhẫn vàng nhỏ. Đây là món quà mang ý nghĩa nhiều hơn giá trị, và ông bà thường mong thấy cháu đeo vào dịp lễ. Với trẻ nhỏ, trang sức đeo thường xuyên có thể gây nguy cơ hóc, vướng, hay bị giật, nên nhiều nhà chỉ đeo cho con lúc chụp ảnh, lúc về thăm ông bà rồi cất lại.

Cất giữ nên đơn giản và an toàn: một hộp riêng ghi tên con, để chung với giấy tờ quan trọng, có danh sách món nào của ai tặng. Không để lẫn với trang sức của mẹ, vì rất dễ thành ra không nhớ món nào là của con. Hai vợ chồng cùng biết chỗ cất.

Nếu sau này gia đình cần bán một món để lo việc lớn, nên bàn với nhau trước và ghi lại, kể cả khi đó là việc lo cho chính đứa trẻ. Bài này không bàn việc mua thêm vàng như một cách tích luỹ, vì đó là quyết định tài chính riêng của mỗi nhà. Điều được khuyên ở đây chỉ là: món quà của người khác tặng con thì nên giữ minh bạch như tài sản của con.

Mở quỹ riêng cho con: những điều cần thống nhất

Quỹ để làm gì. Phổ biến nhất là học hành về lâu dài, hoặc một khoản khởi đầu khi con trưởng thành. Ghi mục đích ra giúp tránh chuyện rút dần cho chi tiêu hằng ngày.

Ai đứng tên, ai rút được. Với con nhỏ, tài khoản thường do bố mẹ đứng tên hoặc giám hộ. Hỏi ngân hàng về các hình thức dành cho trẻ em và điều kiện rút. Hai vợ chồng đều nên nắm thông tin.

Nguồn nạp vào. Ngoài tiền mừng, có nhà nạp thêm một khoản nhỏ hằng tháng từ ngân sách; có nhà chỉ dùng tiền mừng. Chọn cách nhà theo được lâu dài, không cần lớn.

Khi nào được rút. Đặt luật rõ: chỉ rút cho mục đích đã ghi, hoặc khi gia đình gặp khó khăn nghiêm trọng và cả hai cùng đồng ý. Ghi lại mỗi lần rút.

Tách khỏi quỹ dự phòng. Quỹ cho con là mục tiêu dài hạn, quỹ dự phòng là cho chuyện bất ngờ. Gộp chung thì quỹ của con là thứ bị rút đầu tiên khi có chuyện.

Không phải đua với nhà khác. Có nhà mở quỹ cho con từ ngày sinh, có nhà đợi khi thu nhập ổn hơn. Không có mốc nào là trễ. Một quỹ nhỏ đều đặn vẫn có ý nghĩa.

Khi ông bà hoặc vợ chồng nghĩ khác nhau

Chuyện tiền mừng hay vướng vì nó chạm tới ba bên: hai vợ chồng, ông bà nội, ông bà ngoại. Có ông bà mong tiền mình mừng được giữ nguyên cho cháu, có ông bà thấy tự nhiên khi bố mẹ dùng để lo cho cháu. Không ai sai, chỉ là mỗi người mặc định một cách.

Cách tránh hiểu lầm là để hai vợ chồng thống nhất trước, rồi khi được hỏi, nói rõ nhà mình xử lý thế nào. Ví dụ: "Tiền ông bà mừng, con gửi riêng vào sổ cho cháu rồi ạ", hoặc "Tiền mừng con dùng một phần lo viện phí lúc sinh, còn lại con gửi cho cháu". Nói rõ ngay thường dễ hơn để người khác tự đoán.

Nếu hai vợ chồng không đồng ý với nhau, một cách thoả hiệp là chia theo nguồn: tiền của ông bà hai bên để riêng cho con, tiền của bạn bè đồng nghiệp dùng trả lễ hoặc bù chi phí. Cách này tôn trọng ý của người mừng, vừa giảm áp lực cho ngân sách nhà trong giai đoạn mẹ nghỉ sinh. Dù chia thế nào, người mẹ không nên là người duy nhất phải giải thích với hai bên.

Khi nào kể với con về tiền của con

Khi con bắt đầu hiểu tiền, thường ở tuổi mẫu giáo lớn hoặc đầu tiểu học, con sẽ hỏi tiền lì xì của con đâu. Đây là dịp tốt để dạy con những bài học đầu tiên về tiền, thay vì gạt đi bằng câu "mẹ giữ cho".

Bạn có thể cho con xem sổ ghi, giải thích tiền mừng của con được dùng thế nào: phần nào gửi riêng cho con, phần nào bố mẹ dùng để lo cho con lúc nhỏ, phần nào dùng để mừng lại các bạn khác. Với con nhỏ, có thể để con giữ một phần nhỏ trong ống heo, tự quyết định mua một món đồ, còn phần lớn vẫn nằm trong quỹ.

Không cần cho con biết số tiền cụ thể nếu bạn thấy chưa phù hợp. Điều quan trọng là con hiểu tiền mừng là của con, được giữ cẩn thận, và có kế hoạch. Cách bố mẹ minh bạch với tiền của con là một bài học về sự tin cậy mà con sẽ nhớ lâu.

Khi con lớn hơn, khoảng cuối tiểu học, bạn có thể cho con cùng tham gia những quyết định nhỏ về quỹ của mình, như dành một phần tiền lì xì năm nay cho món đồ con muốn, phần còn lại gửi tiếp vào sổ. Con thấy tiền của mình lớn dần qua từng năm và hiểu vì sao có những khoản phải để dành. Đó là cách học về tiền tự nhiên hơn nhiều so với bất cứ bài giảng nào.

Ví dụ giả định: chia tiền mừng lúc mẹ đang nghỉ sinh

Một gia đình giả định nhận tiền mừng đầy tháng và thôi nôi của con tổng cộng 20 phần. Thời điểm đó mẹ đang nghỉ thai sản, viện phí lúc sinh đã trả bằng quỹ chuẩn bị, nhưng chi tiêu những tháng đầu cao hơn dự tính. Hai vợ chồng ngồi lại với sổ ghi, chia các khoản theo người mừng chứ không theo cảm tính.

Tiền của ông bà hai bên và các cô dì chú bác ruột, khoảng 9 phần, gửi riêng vào sổ cho con, ghi rõ trong sổ ai mừng bao nhiêu. Tiền của bạn bè và đồng nghiệp hai vợ chồng, khoảng 8 phần, để trong một phong bì riêng dành trả lễ, vì phần lớn những người này sẽ có đám cưới, sinh con trong vài năm tới. Phần còn lại khoảng 3 phần, hai vợ chồng thống nhất dùng bù chi phí sữa, tã của mấy tháng mẹ nghỉ, và ghi lại trong sổ để sau này có thể kể với con.

Cách chia này không phải mẫu chuẩn. Có nhà để riêng toàn bộ cho con vì ngân sách đủ, có nhà dùng phần lớn vì mẹ nghỉ việc. Điều đáng học ở ví dụ là trình tự: có sổ ghi trước, chia theo nguồn, quyết định cùng nhau, và ghi lại quyết định. Khi ông bà hỏi, cả hai vợ chồng đều trả lời được cùng một câu.

Câu hỏi thường gặp

Bố mẹ dùng tiền mừng của con có sai không?

Không sai, miễn hai vợ chồng thống nhất và dùng cho việc liên quan đến gia đình, đến con. Nhiều nhà dùng tiền mừng lúc sinh để bù viện phí hoặc chi phí những tháng đầu. Điều nên tránh là dùng mà không ai biết, rồi về sau thành chuyện khó nói.

Có nên mở tài khoản tiết kiệm đứng tên con?

Một số ngân hàng có hình thức dành cho trẻ em do bố mẹ hoặc người giám hộ quản lý. Điều kiện, cách rút và quyền của bố mẹ khác nhau tuỳ nơi, bạn nên hỏi trực tiếp ngân hàng trước khi mở. Bài này không khuyên sản phẩm cụ thể nào.

Tiền mừng có cần ghi lại nếu số tiền nhỏ?

Nên ghi, vì mục đích của sổ không chỉ là số tiền mà là biết ai đã mừng để trả lễ đúng và nhớ ơn. Ghi đơn giản tên, quan hệ và dịp là đủ, không cần chi tiết.

Ông bà đòi giữ tiền mừng của cháu thì làm sao?

Có ông bà muốn tự giữ cho cháu vì thương và vì tin mình giữ cẩn thận. Nếu bố mẹ đồng ý, nên ghi lại số tiền và nơi giữ trong sổ của con. Nếu không đồng ý, hai vợ chồng cùng nói chuyện nhẹ nhàng, giải thích kế hoạch của nhà mình cho ông bà yên tâm.

Có nên dùng tiền mừng của con để trả lễ đám khác?

Nhiều gia đình làm vậy, vì tiền mừng là một phần của quan hệ có qua có lại. Nếu chọn cách này, sổ ghi càng quan trọng để trả lễ cho đúng. Có nhà chỉ dùng tiền của bạn bè đồng nghiệp để trả lễ, còn tiền ông bà để riêng cho con.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138