GioiGiang.comGiỏi Giang
Quay lại làm việc sau sinh

Vắt sữa ở cơ quan: tìm chỗ, xếp giờ và mang sữa về nhà an toàn

Cách duy trì vắt sữa khi đi làm: hỏi chỗ kín đáo, xếp giờ vắt theo lịch bú của con, giữ vệ sinh, trữ lạnh và mang sữa về nhà, cùng lúc nên hỏi nhân viên y tế.

Small quiet room in a Ho Chi Minh City office with a closed curtain, armchair, insulated cooler bag and folded towel on a side table, nobody present, soft lamp light

Để vắt sữa ở cơ quan được đều, bạn cần ba thứ: một chỗ kín đáo có ổ điện, một lịch vắt bám theo giờ con thường bú, và một cách trữ lạnh từ lúc vắt đến lúc về nhà. Phần khó nhất thường không phải kỹ thuật vắt mà là giữ được lịch giữa những cuộc họp và việc gấp.

Bài này viết cho người mẹ muốn tiếp tục cho con bú sữa mẹ sau khi đi làm lại: chuẩn bị trước ngày đầu, nói chuyện với nơi làm, xếp giờ, giữ vệ sinh và bảo quản. Thời gian bảo quản và cách xử lý khi sữa giảm là chuyện cụ thể theo từng mẹ, từng bé; bài chỉ nêu nguyên tắc và chỉ ra lúc nên hỏi nhân viên y tế. Tiếp tục cho con bú hay không, và đến bao lâu, là lựa chọn của mỗi gia đình; bài này dành cho người đã chọn tiếp tục và cần cách làm cho trôi chảy.

Chuẩn bị trước ngày đi làm

Vài tuần trước khi quay lại, bạn nên tập vắt sữa ở nhà để quen tay, quen máy và để có một ít sữa trữ cho những ngày đầu. Đồ dùng cần có:

  • Máy hút sữa hoặc dụng cụ vắt tay mà bạn đã dùng quen; tập vài lần ở nhà trước khi mang đi làm.
  • Bình hoặc túi trữ sữa sạch, đủ cho số lần vắt trong ngày và thêm một hai cái dự phòng.
  • Túi giữ lạnh kèm túi đá gel đã đông kỹ, phòng khi chỗ làm không có tủ lạnh dùng được.
  • Khăn sạch, nước rửa tay, túi đựng đồ đã dùng để mang về rửa ở nhà.
  • Áo dễ vắt: áo mở trước, áo hai lớp, hoặc áo khoác mỏng để che khi cần.
  • Miếng lót thấm sữa và một áo thay dự phòng để ở chỗ làm.
  • Bút để ghi ngày giờ vắt lên túi hoặc nhãn dán sẵn ở nhà.

Sữa trữ trước không cần quá nhiều; đủ cho vài ngày đầu là đã đỡ áp lực. Mục đích là để những hôm bạn vắt được ít hơn ở cơ quan, con vẫn có sữa mà mẹ không phải lo cuống.

Nói chuyện với nơi làm về chỗ và giờ

Nhu cầu vắt sữa nên được nói trước ngày quay lại, trong buổi trao đổi với quản lý hoặc với phòng nhân sự. Hỏi cụ thể: công ty có phòng vắt sữa hoặc phòng dành cho mẹ chưa, nếu chưa thì chỗ nào kín đáo có thể dùng, có tủ lạnh nào để trữ sữa không, và khung giờ nghỉ được sắp xếp thế nào.

Bộ luật Lao động 2019 có quy định thời gian nghỉ trong giờ làm cho lao động nữ nuôi con nhỏ đang cho con bú. Cách công ty áp dụng, như chia thời gian nghỉ thành mấy lần, vào những giờ nào, nên hỏi phòng nhân sự để có câu trả lời đúng với chỗ mình làm. Danh mục quyền lợi thai sản của trang có bài nguyên tắc riêng về điều này.

Nếu công ty nhỏ, chưa có phòng riêng, bạn có thể đề xuất một phương án cụ thể: một phòng họp nhỏ đặt lịch cố định vào hai khung giờ, một góc có rèm, cửa có thể khoá, kèm ổ điện. Tránh nhà vệ sinh, vừa không hợp vệ sinh vừa không thoải mái. Khi đề xuất có sẵn, quản lý thường dễ gật đầu hơn là khi phải tự nghĩ ra.

Xếp giờ vắt theo lịch bú của con

Nguyên tắc chung là vắt vào khoảng những giờ con thường bú khi ở nhà, để cơ thể giữ nhịp tạo sữa. Bảng dưới là ví dụ giả định cho một người mẹ làm giờ hành chính; số lần và giờ cụ thể của bạn phụ thuộc tuổi của con và lịch bú hiện tại.

Thời điểmViệcGhi chú
Trước khi đi làmCho con bú trực tiếpBú no trước khi rời nhà giúp kéo dài khoảng cách tới lần vắt đầu
Giữa buổi sángVắt lần mộtĐặt lịch cố định, như một cuộc họp với chính mình
Giờ nghỉ trưaVắt lần hai, ăn trưaĂn trước hoặc sau khi vắt, đừng bỏ bữa
Giữa buổi chiềuVắt lần ba nếu cầnTuỳ khoảng cách bú của con và cảm giác căng ngực
Về đến nhàCho con bú trực tiếpNhiều bé chờ bú mẹ vào lúc này
Buổi tối và đêmBú trực tiếp theo nhu cầuBú đêm giúp duy trì sữa cho ngày hôm sau

Khi lịch vắt bị họp kéo dài cắt ngang, hãy vắt ngay khi có thể thay vì bỏ hẳn lần đó. Bỏ nhiều lần liên tiếp có thể khiến ngực căng tức và lượng sữa giảm dần. Nếu bạn đặt lịch vắt vào lịch làm việc chung, đồng nghiệp chỉ thấy bạn bận, không cần biết bận việc gì.

Vệ sinh khi vắt và trữ

Rửa tay trước khi vắt. Đây là bước đơn giản nhất và quan trọng nhất. Nếu chỗ vắt không gần bồn rửa, mang theo nước rửa tay.

Giữ các bộ phận tiếp xúc với sữa sạch. Làm theo hướng dẫn vệ sinh của nhà sản xuất máy. Nhiều mẹ mang hai bộ phễu và bình để không phải rửa ở cơ quan giữa các lần; bộ đã dùng cho vào túi kín, mang về rửa.

Đóng kín và ghi ngày giờ. Mỗi túi hoặc bình ghi ngày, giờ vắt để ở nhà dùng sữa cũ trước. Không đổ sữa vắt mới vào chung với sữa đã làm lạnh nếu chưa làm lạnh sữa mới.

Làm lạnh càng sớm càng tốt. Cho sữa vào tủ lạnh hoặc túi giữ lạnh ngay sau khi vắt. Thời gian sữa được để ở nhiệt độ phòng, trong tủ mát hay ngăn đông là bao lâu nên theo hướng dẫn của nhân viên y tế hoặc cơ sở y tế nơi bạn khám, vì còn tuỳ điều kiện cụ thể.

Không làm đông lại sữa đã rã đông. Sữa đã rã đông nên dùng trong ngày theo hướng dẫn; phần con bú dở nên bỏ. Đây là nguyên tắc chung mà người trông con cũng cần biết.

Mang sữa về nhà an toàn

Quãng đường từ cơ quan về nhà, nhất là với người đi xe máy giữa trưa nắng hay kẹt xe chiều, là đoạn dễ làm sữa ấm lên. Các bước sau giúp sữa giữ lạnh suốt đường về:

  1. Trước giờ về, lấy sữa từ tủ lạnh cơ quan cho vào túi giữ lạnh đã có túi đá đông kỹ.
  2. Xếp túi sữa nằm sát túi đá, không để lẫn với đồ ăn hay đồ ướt.
  3. Đặt túi giữ lạnh ở chỗ không bị nắng chiếu trực tiếp; đi xe máy thì để trong cốp hoặc túi che nắng.
  4. Về đến nhà, cho sữa vào tủ lạnh ngay, xếp theo ngày giờ đã ghi.
  5. Báo người trông số túi sữa có trong tủ và túi nào dùng trước cho ngày mai.
  6. Rửa và làm khô bộ đồ vắt, chuẩn bị sẵn cho buổi sáng.

Nếu cơ quan không có tủ lạnh dùng được, túi giữ lạnh tốt với túi đá đủ lạnh cả ngày là giải pháp nhiều mẹ dùng. Hãy thử trước ở nhà xem túi đá của bạn giữ lạnh được bao lâu trong thời tiết nơi bạn sống.

Khi chỗ làm không phải văn phòng

Phần lớn hướng dẫn về vắt sữa ở cơ quan mặc định một văn phòng có phòng họp, tủ lạnh và giờ giấc cố định. Thực tế nhiều người mẹ làm ở xưởng, nhà máy, cửa hàng, bệnh viện, trường học, hay chạy ngoài đường cả ngày. Với công nhân làm theo dây chuyền, giờ nghỉ do ca quyết định, nên bạn cần trao đổi với tổ trưởng và bộ phận nhân sự để được xếp người đứng thay trong những lần nghỉ vắt sữa, thay vì tự rời vị trí. Nhiều khu công nghiệp có phòng y tế; hỏi xem có thể dùng một góc ở đó không.

Với người bán hàng hoặc làm dịch vụ, khó nhất thường là không có ai trông quầy. Một cách nhiều chị dùng là xếp giờ vắt vào lúc vắng khách nhất trong ngày, nhờ đồng nghiệp đứng thay mười lăm đến hai mươi phút và đổi lại bằng việc đứng thay cho họ vào lúc khác. Với giáo viên, giờ vắt có thể bám theo tiết trống trong thời khoá biểu.

Người làm việc ngoài đường, như giao hàng, bán hàng lưu động, thường phải vắt trong xe ô tô hoặc mượn chỗ ở một cơ sở quen. Khi đó túi giữ lạnh và áo che kín trở thành đồ bắt buộc. Nếu công việc thật sự không cho phép vắt đều, hãy nói chuyện với nhân viên y tế để tìm lịch vắt phù hợp với điều kiện làm việc của mình, thay vì ép bản thân theo một lịch chuẩn không thực hiện được.

Khi sữa giảm, ngực đau hoặc mẹ quá mệt

Nhiều mẹ thấy lượng sữa vắt ở cơ quan ít hơn lúc vắt ở nhà, nhất là những ngày căng thẳng. Vài điều thường giúp được: vắt ở chỗ yên tĩnh, nhìn ảnh hoặc nghĩ về con, uống đủ nước, ăn đủ bữa, giữ lịch vắt đều. Lượng sữa giảm kéo dài hoặc con không tăng cân như mong đợi thì nên hỏi nhân viên y tế hoặc chuyên gia tư vấn sữa mẹ, đừng tự dùng sản phẩm "lợi sữa" theo lời mách.

Nếu ngực có một vùng sưng, đỏ, nóng, đau, hoặc bạn bị sốt, ớn lạnh, hãy đi khám sớm. Đây là những dấu hiệu cần bác sĩ đánh giá, không nên chờ tự khỏi hay tự xử lý theo kinh nghiệm truyền miệng. Cũng đi khám nếu núm vú bị nứt, chảy máu kéo dài, hay mỗi lần vắt đều đau nhiều; đôi khi chỉ cần chỉnh lại cỡ phễu hay lực hút của máy, nhưng việc đó nên có người có chuyên môn xem giúp.

Cũng có lúc bạn quá mệt để duy trì vắt sữa ba lần một ngày. Giảm số lần vắt, kết hợp sữa mẹ với sữa khác, hoặc cai sữa là quyết định của riêng mỗi gia đình. Hãy bàn với nhân viên y tế để làm việc đó an toàn cho cả mẹ và con, và đừng để lời bình phẩm của người xung quanh làm bạn thấy có lỗi về lựa chọn của mình.

Câu hỏi thường gặp

Có nên vắt sữa trong nhà vệ sinh cơ quan nếu không có chỗ khác không?

Nên tránh. Nhà vệ sinh không bảo đảm vệ sinh cho sữa và bất tiện cho mẹ. Hãy đề xuất với quản lý hoặc phòng nhân sự một chỗ khác như phòng họp nhỏ có khoá, góc có rèm, phòng y tế, và đặt lịch dùng cố định.

Một ngày ở cơ quan nên vắt mấy lần?

Không có con số chung cho mọi người. Nguyên tắc là vắt vào khoảng những giờ con thường bú khi ở nhà. Số lần phụ thuộc tuổi của con, lịch bú và cơ thể bạn; nhân viên y tế hoặc chuyên gia tư vấn sữa mẹ có thể giúp bạn xếp lịch phù hợp.

Sữa vắt để ngoài được bao lâu?

Thời gian an toàn phụ thuộc nhiệt độ phòng và cách bảo quản. Bạn nên làm lạnh sữa càng sớm càng tốt sau khi vắt và hỏi nhân viên y tế nơi khám về mốc thời gian cụ thể cho nhiệt độ phòng, tủ mát và ngăn đông.

Đồng nghiệp hỏi sao hay đi vắng giữa buổi thì trả lời thế nào?

Bạn có thể trả lời ngắn gọn rằng mình đang cho con bú và có lịch nghỉ đã thống nhất với quản lý. Không cần giải thích thêm. Đặt lịch vắt vào lịch làm việc chung cũng giúp mọi người biết giờ bạn bận để không xếp họp.

Đi công tác vài ngày thì xử lý sữa thế nào?

Hãy hỏi trước nơi ở có tủ lạnh không, mang đủ túi trữ và túi giữ lạnh. Nếu không mang sữa về được, nhiều mẹ vẫn vắt đều để giữ lượng sữa. Nên trao đổi với quản lý để rút ngắn chuyến đi trong những tháng đầu nếu được.

Con không chịu bú bình sữa mẹ vắt khi mẹ đi làm thì sao?

Nhiều bé cần thời gian làm quen với việc bú bình, nhất là khi được mẹ cho bú. Người trông có thể thử vào lúc bé chưa quá đói, thử tư thế khác. Nếu bé bỏ bú kéo dài hoặc có dấu hiệu mất nước, cần đưa bé đi khám.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138