GioiGiang.comGiỏi Giang
Quay lại làm việc sau sinh

Bắt nhịp công việc sau nghỉ thai sản: cập nhật lại những gì đã đổi trong sáu tháng

Cách lấy lại nhịp công việc sau sáu tháng nghỉ sinh: đọc lại theo tầng, gặp từng người, cập nhật công cụ, nhận lại khách hàng và đặt mục tiêu ba mươi ngày vừa sức.

Woman in a co-working space in Hanoi sitting at a long shared table with a blank laptop screen and paper cup, colleague pointing at her screen, both seen from behind, cool light

Bắt nhịp lại công việc sau nghỉ thai sản nhanh nhất khi bạn đọc lại theo tầng thay vì đọc hết, gặp lần lượt những người quan trọng với việc của mình, và đặt một mục tiêu ba mươi ngày đủ nhỏ để làm được. Sáu tháng không đủ làm bạn quên nghề, nhưng đủ để quy trình, công cụ, con người và ưu tiên quanh bạn thay đổi.

Bài này đi theo góc thực hành: những gì thường thay đổi trong lúc bạn nghỉ, cách đọc lại hộp thư và tài liệu, cách nhận lại khách hàng hay dự án từ người đã giữ thay, kế hoạch ba mươi ngày đầu, và cách giữ tập trung khi đầu óc còn nửa ở nhà với con. Chuyện quay lại sau vài năm nghỉ hẳn được viết trong danh mục sự nghiệp khi có con. Các mốc thời gian trong bài là gợi ý cho người làm văn phòng; nếu bạn làm theo ca, ở xưởng hay cửa hàng, hãy giữ trình tự và chỉnh nhịp theo chỗ làm của mình.

Những gì thường thay đổi trong lúc bạn nghỉ

Không phải mọi thứ đều đổi, nhưng biết trước những vùng hay thay đổi giúp bạn hỏi đúng chỗ. Bảng dưới gợi ý cách kiểm từng vùng trong tuần đầu.

VùngThay đổi thường gặpCách kiểm nhanh
Con ngườiNgười mới vào, người nghỉ, đổi quản lý, đổi người phụ trách khách hàngXin sơ đồ nhóm hiện tại, hỏi ai mới đến
Quy trìnhCách duyệt, cách báo cáo, biểu mẫu mớiHỏi người làm cùng mảng xem việc hằng ngày giờ đi qua những bước nào
Công cụPhần mềm mới, đổi mật khẩu, quyền truy cập, quy định bảo mậtThử đăng nhập mọi hệ thống bạn cần từ ngày đầu
Ưu tiênMục tiêu quý mới, dự án dừng, dự án mới bắt đầuHỏi quản lý ba việc quan trọng nhất trong quý
Khách hàngKhách mới, khách đã rời, thoả thuận mớiĐọc lại ghi chú của người giữ thay
Thị trường, ngànhQuy định mới, đối thủ, xu hướng trong nghềĐọc tổng hợp tin trong ngành vài tháng gần nhất

Đừng cố nắm hết sáu vùng trong một tuần. Con người và công cụ cần trước, vì thiếu chúng bạn không làm được gì. Quy trình và ưu tiên đến trong tuần thứ hai. Thị trường có thể đọc dần.

Đọc lại hộp thư và tài liệu theo tầng

Hộp thư sau sáu tháng nghỉ có thể lên đến hàng nghìn thư. Đọc hết vừa tốn thời gian vừa vô ích, vì phần lớn đã được người khác xử lý. Cách đọc theo tầng giúp bạn lọc nhanh:

  1. Tầng một: lọc thư gửi trực tiếp cho bạn trong hai tuần gần nhất, đó là những thứ có thể còn đang chờ bạn.
  2. Tầng hai: tìm theo tên những dự án và khách hàng bạn sẽ nhận lại, đọc thư mới nhất của mỗi chuỗi để biết tình trạng hiện tại.
  3. Tầng ba: đọc các thông báo chung của công ty và phòng ban trong sáu tháng, chỉ đọc tiêu đề và đánh dấu những gì liên quan.
  4. Tầng bốn: phần còn lại chuyển vào một thư mục lưu trữ, khi cần sẽ tìm lại theo từ khoá.
  5. Với tài liệu chung, đọc biên bản họp nhóm gần nhất và báo cáo tháng gần nhất trước, rồi mới lùi về sau nếu cần.
  6. Ghi ra một trang những gì bạn đã hiểu và những câu còn chưa rõ, mang vào các buổi gặp đồng nghiệp.

Nếu công ty có quy định về lưu trữ thư, hãy hỏi trước khi chuyển hàng loạt. Việc đọc theo tầng chỉ thay đổi thứ tự bạn đọc, không phải xoá đi thông tin.

Gặp lại từng người, theo thứ tự

Người đã giữ việc của bạn. Đây là cuộc gặp quan trọng nhất trong tuần đầu. Cảm ơn trước, hỏi về những gì đã xảy ra, những gì họ đã quyết thay bạn, và họ muốn bàn giao lại theo nhịp nào. Họ đã gánh thêm việc trong sáu tháng; một lời ghi nhận đúng lúc giúp quan hệ của hai người dễ chịu cho cả quãng sau.

Quản lý trực tiếp. Nếu đã trao đổi trước khi quay lại, cuộc gặp này để xác nhận ưu tiên và việc của tháng đầu. Nếu chưa, đây là lúc hỏi ba việc quan trọng nhất và cách đánh giá bạn trong năm.

Người mới trong nhóm. Họ không biết bạn, bạn không biết họ. Một buổi cà phê ngắn để hỏi họ đang làm gì giúp bạn hiểu nhóm đã đổi thế nào, và giúp họ biết bạn là ai khi bắt đầu làm việc cùng.

Những người phối hợp ở phòng ban khác. Kế toán, kỹ thuật, kinh doanh, bất kỳ ai bạn thường xuyên cần đến. Một tin nhắn báo bạn đã quay lại và hỏi có gì thay đổi trong cách phối hợp là đủ.

Khách hàng hoặc đối tác chính. Sau khi đã nắm tình trạng từ người giữ thay, bạn chủ động liên hệ khách hàng để báo đã quay lại phụ trách, kèm một câu cụ thể về việc đang làm. Đừng để khách tự phát hiện ra người phụ trách đã đổi.

Nhận lại khách hàng và dự án từ người giữ thay

Bàn giao lại thường khó hơn bàn giao đi. Khi bạn nghỉ, mọi người hiểu bạn cần giao việc. Khi bạn quay lại, người giữ thay có thể đã quen với khách hàng, đã đặt dấu ấn riêng, đôi khi còn được ghi nhận nhờ việc đó. Lấy lại tất cả trong một ngày dễ tạo cảm giác bị tước mất công sức.

Một cách êm hơn là bàn giao theo lộ trình và có quản lý cùng thống nhất. Ví dụ giả định: tuần đầu bạn dự các cuộc họp với khách như người quan sát; tuần thứ hai hai người cùng phụ trách, người giữ thay giới thiệu bạn với khách; từ tuần thứ ba bạn chính thức giữ lại, người kia vẫn sẵn sàng hỗ trợ những chỗ họ nắm rõ hơn.

Có những trường hợp không nên lấy lại hết. Nếu một dự án đã chạy tốt dưới tay người khác và bạn đang cần thời gian cho con, cứ để họ giữ, bạn nhận một mảng khác. Điều đó không phải là lùi bước, mà là phân bổ sức hợp lý. Chỉ cần thống nhất rõ với quản lý để việc đánh giá của bạn tính trên những gì bạn thực sự phụ trách.

Kế hoạch ba mươi ngày đầu

Một kế hoạch ba mươi ngày giúp bạn và quản lý cùng thấy bạn đang đi đến đâu. Kế hoạch tốt không dài, chỉ cần vài mục rõ ràng:

  • Nắm lại: đọc xong tình trạng các dự án mình sẽ phụ trách, gặp đủ những người quan trọng, thạo lại các công cụ.
  • Làm được: hoàn thành một hai việc cụ thể có kết quả nhìn thấy được, chẳng hạn một báo cáo, một đợt làm việc với khách hàng.
  • Nhận lại: chính thức giữ lại những khách hàng hoặc mảng việc đã thống nhất, theo lộ trình bàn giao.
  • Học thêm: chọn một điều mới trong ngành hoặc một công cụ mới để học kỹ, thay vì cố học tất cả.
  • Điều chỉnh: sau ba mươi ngày, gặp quản lý xem lại kế hoạch và đặt mục tiêu tiếp theo.

Đặt mục tiêu nhỏ hơn mức bạn nghĩ mình làm được. Tháng đầu sẽ có ngày con ốm, có đêm mất ngủ. Một kế hoạch có khoảng trống cho những ngày đó là kế hoạch bạn hoàn thành được, và hoàn thành được giúp bạn lấy lại tự tin nhanh hơn mọi lời động viên.

Khi thấy mình chậm hơn đồng nghiệp

Trong vài tuần đầu, rất nhiều người quay lại sau nghỉ sinh có cảm giác mình chậm hơn mọi người: đồng nghiệp nói về một công cụ mà bạn chưa từng dùng, nhắc đến một quyết định mà bạn không biết, làm trong một giờ việc mà bạn mất cả buổi. Cảm giác này dễ biến thành ý nghĩ "mình không còn giỏi như trước", nhất là khi bạn đang thiếu ngủ.

Một cách nhìn công bằng hơn là so mình với chính mình của tuần trước, không phải với đồng nghiệp đã làm liền sáu tháng. Họ có lợi thế về thông tin, không phải về năng lực. Khoảng cách thông tin thì thu hẹp được bằng cách hỏi và đọc; mỗi tuần bạn sẽ thấy mình hỏi ít đi, làm nhanh hơn. Ghi lại mỗi cuối tuần một hai việc mình đã làm được giúp bạn thấy tiến bộ mà mắt thường dễ bỏ qua.

Cũng nên nhớ rằng sáu tháng chăm con không phải sáu tháng trống. Nhiều mẹ quay lại với khả năng sắp xếp thời gian, quyết định nhanh dưới áp lực và kiên nhẫn tốt hơn hẳn. Những điều đó không hiện ra trong tuần đầu, nhưng sẽ hiện ra trong cách bạn làm việc về sau. Nếu cảm giác kém cỏi kéo dài và đi kèm buồn bã, mất ngủ, hãy coi đó là chuyện sức khoẻ cần hỏi bác sĩ, không phải chuyện năng lực.

Giữ tập trung khi đầu óc còn ở nhà

Nhiều mẹ kể những tuần đầu khó tập trung: đang làm thì nghĩ con đã ăn chưa, đang họp thì giật mình vì tin nhắn của người trông. Điều này bình thường và thường giảm dần khi bạn tin vào sắp xếp ở nhà. Trong lúc đó, vài thói quen nhỏ có thể giúp ích.

Thống nhất với người trông khung giờ nhắn tin cố định, ví dụ giả định là giữa buổi sáng và đầu giờ chiều, trừ khi có chuyện gấp thì gọi ngay. Biết lúc nào sẽ có tin của con giúp bạn bớt cầm điện thoại kiểm tra liên tục. Chia công việc thành những khối ngắn khoảng bốn mươi lăm phút, mỗi khối một việc, rồi nghỉ ngắn. Những khối ngắn dễ giữ tập trung hơn một buổi dài liền.

Ghi lại mọi thứ. Thiếu ngủ làm trí nhớ ngắn hạn kém đi, nên đừng tin rằng mình sẽ nhớ. Một danh sách việc trên giấy hoặc trên ứng dụng ghi chú, cập nhật cuối mỗi ngày, giúp sáng hôm sau bạn không phải bắt đầu lại từ đầu. Nếu tình trạng khó tập trung kéo dài và đi kèm mệt mỏi, buồn bã nhiều, hãy nói chuyện với bác sĩ để được kiểm tra.

Câu hỏi thường gặp

Sau sáu tháng nghỉ có cần học lại từ đầu không?

Thường là không. Kỹ năng nghề vẫn còn; thứ cần cập nhật là con người, quy trình, công cụ và ưu tiên của nhóm. Vài tuần đầu bạn có thể chậm hơn, nhưng nhịp sẽ trở lại khi bạn làm lại những việc quen thuộc.

Có nên xin quản lý giao việc nhẹ hơn trong tháng đầu không?

Có thể đề xuất, nhưng nên nói theo hướng ưu tiên: bạn muốn tập trung làm tốt một hai việc trước rồi mới nhận thêm. Cách nói này cho quản lý thấy bạn có kế hoạch, thay vì chỉ xin bớt việc.

Người giữ thay không muốn trả lại khách hàng thì làm sao?

Hãy nhờ quản lý cùng thống nhất lộ trình bàn giao. Ghi nhận công sức của người giữ thay và cân nhắc để họ giữ một phần nếu hợp lý. Mục tiêu là công việc chạy tốt và quan hệ trong nhóm không căng thẳng.

Ngành thay đổi nhiều trong lúc nghỉ, nên cập nhật từ đâu?

Bắt đầu từ chính nội bộ: biên bản họp, báo cáo tháng, tài liệu đào tạo mới. Sau đó đọc tin tổng hợp của ngành trong vài tháng gần nhất. Chọn một chủ đề cần nhất cho công việc của bạn để học kỹ trước.

Làm sao để không ôm việc về nhà khi đang cố bắt nhịp?

Cuối mỗi ngày ghi ba việc cho ngày mai rồi đóng máy. Nếu thật sự phải làm thêm, chọn khung giờ cố định sau khi con ngủ và giới hạn thời gian. Thói quen ôm việc về nhà từ tháng đầu rất dễ thành nếp kéo dài.

Bao lâu thì quản lý có thể đánh giá lại hiệu quả của mình?

Tuỳ công ty và tính chất công việc. Bạn nên hỏi thẳng quản lý về cách đánh giá trong năm có kỳ nghỉ thai sản, và đề nghị một buổi xem lại sau khoảng ba mươi ngày để hai bên cùng nhìn lại kế hoạch.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138