GioiGiang.comGiỏi Giang
Giữ sức khoẻ và tinh thần

Đau lưng, mỏi vai gáy ở mẹ đi làm: bế con, ngồi máy tính và khi nào cần đi khám

Mẹ đi làm vừa ngồi máy tính vừa bế con, cho con bú cúi gập. Tư thế hay gây đau, chỉnh bàn làm việc mười phút, thói quen ở nhà và dấu hiệu phải đi khám ngay.

Vietnamese mother at a home desk in Nghe An at night, hand pressed on her lower back, a baby sleeping in a cot behind her, laptop closed, lamp light, seen from behind

Đau lưng và mỏi vai gáy rất hay gặp ở mẹ đi làm có con nhỏ, vì một ngày của họ gộp cả hai kiểu tải: ngồi máy tính nhiều giờ ở cơ quan, rồi về nhà bế con, cúi cho con bú, nhấc con lên xuống hàng chục lần. Phần lớn trường hợp liên quan đến tư thế và thói quen, và đỡ dần khi những thói quen đó được chỉnh lại. Nhưng có những dấu hiệu cho thấy cần đi khám ngay, không nên tự chịu.

Bài viết đi qua các tư thế hay gây đau, cách chỉnh bàn làm việc trong mười phút, thói quen ở nhà khi bế và chăm con, và danh sách dấu hiệu phải đi khám. Bài là kiến thức chung, không chẩn đoán, không thay khám trực tiếp. Đau cổ tay khi bế con là chủ đề riêng, có trên các trang chuyên về tay chân và xương khớp.

Vì sao mẹ đi làm dễ đau lưng và mỏi vai gáy

Ở cơ quan, nhiều giờ ngồi trước màn hình với tư thế đầu đưa ra trước, vai nhô lên, lưng không tựa là nguồn gây mỏi cổ vai gáy quen thuộc của dân văn phòng. Với người mẹ, thời gian ngồi còn bị dồn nén hơn: tranh thủ làm cho kịp để về đón con, nên ít đứng dậy, ít nghỉ giữa giờ.

Về đến nhà, tải đổi sang kiểu khác. Bế con trên một bên hông, cúi xuống cho con bú hay bú bình, nhấc con từ giường thấp, cúi tắm cho con trong chậu, xách túi đồ của con cùng túi xách đi làm trên một vai. Mỗi động tác không nặng, nhưng lặp lại nhiều lần mỗi ngày.

Sau sinh, cơ thể còn đang trong quá trình hồi phục, cơ bụng và cơ sàn chậu có thể chưa trở lại như trước, nên phần lưng phải làm việc nhiều hơn. Thêm vào đó, thiếu ngủ và căng thẳng kéo dài làm cơ vai gáy dễ co cứng hơn. Đau lưng của mẹ đi làm vì vậy thường không có một nguyên nhân duy nhất, và cách cải thiện cũng cần nhìn vào cả ngày, không chỉ một tư thế.

Tư thế hay gặp và cách chỉnh

Bảng dưới liệt kê những tư thế thường gặp trong ngày của mẹ đi làm có con nhỏ và cách điều chỉnh đơn giản. Không cần sửa hết cùng lúc; chọn hai ba tư thế bạn làm nhiều nhất để bắt đầu.

Tư thếVì sao dễ gây đauCách chỉnh
Bế con trên một bên hôngLưng và hông lệch về một phía trong thời gian dàiĐổi bên thường xuyên; bế sát người, hai tay ôm con trước ngực khi đứng lâu
Cúi gập cho con bú hoặc bú bìnhCổ và lưng trên cong xuống nhiều phút liềnNgồi tựa lưng, kê gối dưới con để đưa con lên ngang ngực thay vì cúi xuống con
Ngồi máy tính đầu nhô về trướcCổ phải đỡ đầu ở góc lệch, vai gồng lênNâng màn hình ngang tầm mắt, ngồi sát bàn, lưng tựa ghế
Nhấc con từ giường thấp, xe đẩy, sàn nhàCúi bằng lưng, tay vươn xaKhuỵu gối, đưa con sát người trước khi đứng lên
Chở con bằng xe máy, đeo túi nặng một vaiVai và lưng gánh lệch suốt quãng đườngDùng balo hai quai, bớt đồ không cần; đội mũ bảo hiểm cho cả hai mẹ con
Cúi tắm cho con trong chậu thấpLưng cong lâu trong tư thế khóĐặt chậu lên chỗ cao vừa tầm hoặc quỳ một gối, giữ lưng thẳng hơn

Những điều chỉnh này đều nhỏ, nhưng cộng lại qua hàng chục lần mỗi ngày thì khác biệt đáng kể. An toàn của con vẫn là trên hết: khi đổi cách bế hay cách tắm, luôn giữ con chắc và không rời mắt.

Chỉnh bàn làm việc ở cơ quan trong mười phút

Bạn không cần ghế đắt tiền để bớt mỏi. Phần lớn điều chỉnh làm được với những gì đang có trên bàn:

  1. Kê màn hình lên để mép trên ngang hoặc hơi thấp hơn tầm mắt. Nếu dùng máy tính xách tay, kê máy lên chồng sách hoặc giá đỡ và dùng bàn phím, chuột rời nếu có.
  2. Đặt màn hình cách mắt khoảng một sải tay, ngay trước mặt, không lệch sang bên.
  3. Chỉnh ghế để bàn chân đặt phẳng trên sàn, đùi gần song song mặt sàn. Chân không chạm sàn thì kê một hộp nhỏ dưới chân.
  4. Ngồi sát vào bàn, lưng tựa vào lưng ghế. Thiếu chỗ tựa thắt lưng thì kê một chiếc gối nhỏ hoặc khăn gấp.
  5. Để bàn phím và chuột gần, khuỷu tay gập khoảng góc vuông, vai thả lỏng không nhô lên.
  6. Đặt điện thoại lên giá đỡ hoặc dùng tai nghe khi gọi, tránh kẹp điện thoại giữa tai và vai.
  7. Đặt bình nước ở chỗ phải đứng dậy mới lấy được; đó là một cách nhắc mình rời ghế.

Nếu cơ quan có chương trình hỗ trợ sức khoẻ hay bộ phận an toàn lao động, bạn có thể hỏi về ghế, giá đỡ màn hình phù hợp. Đề nghị này hợp lý với mọi nhân viên, không chỉ người có con nhỏ.

Thói quen vận động ngắn xen trong ngày làm việc

Ngồi đúng tư thế vẫn mỏi nếu ngồi quá lâu. Điều giúp nhiều nhất là đổi tư thế thường xuyên. Những thói quen dưới đây không cần thay đồ, không cần chỗ rộng:

  • Đứng dậy ít nhất mỗi giờ một lần: đi lấy nước, đi vệ sinh, đứng nghe điện thoại.
  • Xoay vai ra sau chậm rãi vài lần, rồi thả lỏng.
  • Nghiêng đầu nhẹ sang hai bên, giữ vài nhịp thở, không giật mạnh.
  • Đứng thẳng, đặt hai tay lên hông, ưỡn nhẹ lưng ra sau vài lần nếu không thấy đau.
  • Đi cầu thang một hai tầng thay vì thang máy khi có thể.
  • Nhìn ra xa vài giây sau mỗi lần làm việc lâu với màn hình, cho mắt và cổ được nghỉ.

Mọi động tác nên nhẹ nhàng, trong khoảng không gây đau. Nếu một động tác làm cơn đau tăng hoặc gây tê lan xuống tay chân, dừng lại và ghi lại để hỏi bác sĩ. Các bài giãn cơ chi tiết hơn có trên những trang chuyên về thư giãn và vận động văn phòng.

Ở nhà: bế, nhấc và chăm con đỡ hại lưng

Đưa con lại gần trước khi nhấc. Kéo con sát mép giường hoặc sát người, khuỵu gối, rồi mới đứng lên bằng chân. Vươn tay xa để nhấc là tư thế dễ gây đau lưng nhất.

Đổi bên bế và đổi người bế. Một bên hông bế suốt ngày dễ làm lưng lệch. Khi về nhà, chồng hoặc người khác bế con trong lúc bạn nấu ăn, thay vì bạn vừa bế vừa nấu.

Ngồi cho con bú ở chỗ có tựa. Một chiếc ghế có lưng tựa, gối kê dưới tay và dưới con, chân đặt lên ghế đẩu thấp giúp bạn không phải cúi suốt cữ bú.

Chia nhỏ đồ mang theo. Túi đồ của con và túi đi làm có thể gộp vào một balo hai quai, bớt những thứ không thật cần.

Giữ chỗ thay tã ở độ cao vừa tầm. Thay tã trên giường thấp hay trên sàn bắt bạn cúi nhiều. Một mặt phẳng cao ngang hông, có rào chắn, giúp lưng đỡ hơn; luôn giữ một tay trên người con để con không lăn.

Ngủ ở tư thế thoải mái. Gối không quá cao, nệm không quá lún. Khi con ngủ chung, đừng nằm co quắp ở mép giường suốt đêm để nhường chỗ cho con.

Căng thẳng, giấc ngủ và cơn đau

Nhiều người mẹ để ý thấy vai gáy mỏi nhất vào những tuần căng thẳng: cơ quan dồn việc, con ốm, vợ chồng bất đồng. Đây không phải tưởng tượng. Khi căng thẳng, người ta có xu hướng gồng vai, nghiến răng, thở nông mà không nhận ra, và cơ vùng cổ vai phải làm việc liên tục. Thiếu ngủ cũng làm cơ thể nhạy cảm hơn với cảm giác đau.

Vì vậy, cải thiện cơn đau không chỉ nằm ở chiếc ghế hay cách bế con. Một vài thói quen nhỏ có thể giúp: để ý vai mình mấy lần trong ngày và thả lỏng xuống, thở chậm vài nhịp trước khi bắt đầu cuộc họp căng thẳng, đi bộ ngắn sau bữa trưa, giữ giờ ngủ đều nhất có thể. Những bài khác trong danh mục này của Giỏi Giang bàn kỹ hơn về giấc ngủ, kiệt sức và tập thể dục cho mẹ bận.

Ngược lại, cơn đau kéo dài cũng làm tinh thần đi xuống, khiến bạn cáu gắt, ngủ kém hơn, ít muốn vận động. Vòng lặp này dễ tự duy trì. Nếu bạn thấy mình kẹt trong đó nhiều tuần, đi khám để được đánh giá và hướng dẫn cụ thể là cách thoát ra nhanh hơn tự chịu đựng.

Khi nào cần đi khám, và khi nào phải đi ngay

Phần lớn đau lưng, mỏi vai gáy do tư thế sẽ đỡ dần khi thói quen thay đổi. Nhưng hãy đi khám ở cơ sở y tế nếu bạn gặp:

  • Đau không đỡ sau vài tuần dù đã chỉnh tư thế và nghỉ ngơi, hoặc đau ngày càng tăng.
  • Đau nhiều về đêm, đau cả khi nằm nghỉ.
  • Đau lan xuống tay hoặc chân, kèm tê, châm chích.
  • Đau sau khi bị ngã, va đập.
  • Đau lưng kèm sốt, sút cân không rõ lý do, hoặc mệt mỏi bất thường.
  • Đau vùng vết mổ lấy thai, hoặc đau kèm ra máu bất thường ở giai đoạn sau sinh.

Hãy đi cấp cứu ngay nếu đau lưng kèm yếu hoặc tê liệt tay chân xuất hiện nhanh, tê vùng mông và quanh hậu môn, bí tiểu hoặc không kiểm soát được tiểu tiện, đại tiện. Đây là những dấu hiệu cần được xử lý khẩn cấp.

Đừng tự dùng thuốc giảm đau kéo dài, nhất là khi đang cho con bú, và tránh để người không có chuyên môn nắn, bẻ cổ hay lưng. Bác sĩ có thể chỉ định thêm vật lý trị liệu và hướng dẫn bài tập phù hợp với tình trạng của bạn.

Câu hỏi thường gặp

Đau lưng sau sinh bao lâu thì hết?

Không có mốc chung. Nhiều người đỡ dần trong những tháng đầu khi cơ thể hồi phục và thói quen bế, cho con bú được điều chỉnh. Nếu đau kéo dài, tăng dần hoặc kèm các dấu hiệu bất thường như tê, yếu chân tay, hãy đi khám.

Có nên dùng đai lưng khi bế con không?

Một số người thấy dễ chịu hơn khi dùng đai trong thời gian ngắn, nhưng đai không thay được việc chỉnh tư thế và tập cho cơ khoẻ lại. Trước khi dùng thường xuyên, nhất là sau sinh mổ, nên hỏi bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu.

Đi massage có giúp đỡ mỏi vai gáy không?

Nhiều người thấy thư giãn và đỡ mỏi sau massage nhẹ nhàng. Tuy vậy, nên tránh nắn, bẻ cổ hay lưng mạnh ở nơi không có chuyên môn. Nếu đau kèm tê tay, chóng mặt hay đau đầu nhiều, hãy đi khám trước.

Ngồi trên bóng tập thay ghế văn phòng có tốt không?

Bóng tập có thể giúp bạn thay đổi tư thế, nhưng ngồi cả ngày trên bóng không phù hợp với tất cả mọi người và có thể gây mỏi. Cách thực tế hơn là có ghế ngồi vững, chỉnh đúng, và đứng dậy vận động thường xuyên.

Chở con bằng xe máy hằng ngày có ảnh hưởng tới lưng không?

Ngồi xe lâu với tư thế gồng, đeo túi một vai, cộng thêm việc giữ con có thể làm lưng và vai mỏi hơn. Dùng balo hai quai, bớt đồ mang theo, đội mũ bảo hiểm đúng cỡ cho con và nghỉ giữa quãng đường dài nếu được.

Có cần chụp phim mỗi khi đau lưng không?

Không phải lúc nào cũng cần. Bác sĩ sẽ hỏi và khám để quyết định có cần chụp hay xét nghiệm hay không. Với những dấu hiệu nặng như yếu chân tay, rối loạn tiểu tiện, đau sau chấn thương, hãy đi khám ngay để được đánh giá.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138