GioiGiang.comGiỏi Giang
Chia việc nhà và nuôi con với chồng

Bố mẹ chồng không vui khi con trai làm việc nhà: thống nhất trước, ai nói với ai

Ông bà thấy con trai rửa bát, bế con thì phật ý. Cách vợ chồng thống nhất trước, để con ruột nói với cha mẹ mình và giữ nếp chia việc mà không mất lòng ai.

Elderly Vietnamese woman sitting on a wooden stool in a courtyard house in rural Ninh Binh, watching her adult son wash dishes at an outdoor sink, all seen from behind

Chồng vừa đứng vào bồn rửa bát thì mẹ chồng bảo "để đấy mẹ làm", hoặc quay sang con dâu: "Đàn ông mà để nó làm mấy việc này à?" Những câu như vậy làm nhiều người vợ đi làm thấy kẹt: giữ nếp chia việc mà vợ chồng đã bàn thì sợ mất lòng ông bà, nghe theo ông bà thì việc lại dồn hết về mình.

Ông bà phần lớn không có ý xấu. Họ lớn lên trong một nếp khác, và với họ việc nhà gắn với vai trò của từng người theo cách cũ. Bài này đi qua cách vợ chồng thống nhất với nhau trước, vì sao người con ruột nên là người nói với cha mẹ mình, những câu hay gặp và cách đáp, và cách giữ hoà khí khi đang ở chung hoặc đang nhờ ông bà trông cháu.

Vì sao ông bà phật ý: khác thế hệ, không phải ác ý

Nhiều ông bà hiện nay lớn lên trong những gia đình mà việc nhà gần như do phụ nữ làm, đàn ông lo những việc bên ngoài. Trong cách nghĩ đó, thấy con trai rửa bát hay thay tã, họ dễ có hai cảm giác: thương con vất vả, và lo rằng con dâu chưa làm tròn phần mình. Cả hai đều xuất phát từ tình thương con, chỉ là đặt trong một khuôn khác với vợ chồng trẻ.

Ngoài ra còn yếu tố hàng xóm, họ hàng. Ở nhiều nơi, chuyện đàn ông làm việc nhà vẫn bị đem ra bàn tán, và ông bà có thể ngại người ngoài nhìn vào. Có ông bà thì không phản đối chuyện chia việc, chỉ phản đối khi thấy tận mắt, vì thấy lạ.

Hiểu được như vậy không có nghĩa là phải làm theo. Nó chỉ giúp bạn chọn cách nói phù hợp: không biến cuộc nói chuyện thành tranh luận đúng sai về chuyện nam nữ, mà nói về hoàn cảnh cụ thể của nhà mình: cả hai đều đi làm, con còn nhỏ, và đây là cách hai vợ chồng chọn để cùng xoay xở.

Vợ chồng thống nhất với nhau trước khi ông bà lên tiếng

Phần quan trọng nhất diễn ra giữa hai vợ chồng, trước bất kỳ cuộc nói chuyện nào với ông bà:

  1. Nói với chồng về chuyện này khi chưa có va chạm, chẳng hạn trước khi ông bà lên chơi dài ngày hoặc trước khi chuyển về ở chung. Hỏi thẳng: nếu bố mẹ nói như vậy thì anh sẽ trả lời thế nào?
  2. Thống nhất một câu chung mà cả hai đều thấy thoải mái để nói với ông bà, ví dụ: "Nhà con cả hai đứa đều đi làm, nên chia nhau làm cho kịp."
  3. Thống nhất những việc chồng vẫn giữ kể cả khi có ông bà ở nhà, và những việc có thể linh hoạt để ông bà đỡ phật ý trong những ngày đó.
  4. Thống nhất rằng nếu ông bà góp ý với vợ, vợ sẽ không tự giải thích một mình mà chuyển sang chồng: "Dạ, chuyện này anh ấy với con bàn rồi, mẹ hỏi anh ấy nhé."
  5. Hẹn rằng sau mỗi lần có va chạm, hai vợ chồng sẽ nói riêng với nhau xem thấy thế nào, có cần điều chỉnh không, thay vì để bực bội tích lại.

Khi hai vợ chồng đã thống nhất, ông bà sẽ thấy đây là quyết định của cả hai chứ không phải con dâu "bắt" con trai làm. Đó là điều làm thay đổi cách ông bà nhìn nhận nhiều nhất.

Ai nói với ai: vì sao người con ruột nên lên tiếng

Con trai nói với cha mẹ mình. Cùng một câu, nếu con dâu nói có thể bị nghe thành cãi lại; nếu con trai nói thì được nghe như con giải thích với cha mẹ. Người con ruột có sẵn sự gần gũi và lịch sử chung để nói thẳng hơn mà không làm ông bà tổn thương.

Con dâu giữ vai lễ phép, không giải thích dài. Khi bị góp ý trực tiếp, đáp ngắn, giữ giọng nhẹ nhàng, rồi chuyển cho chồng. Không cần thanh minh rằng mình cũng vất vả, vì càng thanh minh càng dễ thành so bì.

Tương tự với bên ngoại. Nếu mẹ đẻ thấy con rể làm việc nhà rồi lo con gái bị chê, người nên nói với bà là chính con gái. Nguyên tắc chung: ai là con ruột thì người đó nói với cha mẹ mình.

Nói riêng, không nói trước mặt người khác. Con trai nên chọn lúc chỉ có hai mẹ con hoặc bố con, không nói khi đang có khách hay họ hàng. Ông bà được giữ thể diện thì dễ nghe hơn nhiều.

Những câu ông bà hay nói và cách đáp nhẹ nhàng

Bảng dưới là vài câu thường gặp và gợi ý cách đáp. Cột người đáp ghi rõ ai nên là người nói. Các câu đáp là ví dụ để bạn chỉnh theo giọng của nhà mình.

Ông bà nóiAi đápGợi ý cách đáp
Để đấy mẹ làm, đàn ông ai làm việc này.ChồngMẹ cứ nghỉ đi, con làm quen rồi. Hai đứa đi làm cả, chia nhau làm cho nhanh mẹ ạ.
Con để chồng con làm thế à?Vợ (ngắn), rồi chồngDạ, hai vợ chồng con bàn với nhau rồi ạ. (Sau đó chồng nói thêm với mẹ khi chỉ có hai người.)
Ngày xưa mẹ một mình lo cả nhà có sao đâu.ChồngNgày xưa mẹ vất vả thật. Giờ vợ con cũng đi làm cả ngày như con, nên con muốn đỡ cho cô ấy.
Người ta nhìn vào lại bảo vợ không biết chăm chồng.ChồngNhà mình ổn là được mẹ ạ. Con thấy vậy là thương nhau, ai nói gì con xin nhận.
Con trai bế con suốt thế, để vợ nó bế.ChồngCon muốn gần cháu, mẹ ạ. Con bế cũng là để cháu quen bố.

Điểm chung của các câu đáp: không phủ nhận ông bà, không giảng giải về bình đẳng giới, đưa câu chuyện về hoàn cảnh cụ thể của nhà mình và về tình cảm. Mục tiêu là giữ nếp chia việc chứ không phải thắng tranh luận.

Khi ở chung nhà hoặc đang nhờ ông bà trông cháu

Ở chung nhà thì mọi va chạm đều diễn ra hằng ngày, nên càng cần một nếp rõ ràng. Có thể bàn với ông bà ngay từ đầu về cách chia việc trong nhà chung: việc nào ông bà muốn giữ vì đó là niềm vui của họ, như đi chợ hay nấu một món quen, việc nào vợ chồng trẻ nhận. Khi ông bà có phần việc mình chọn, họ thường ít để ý đến chuyện ai làm phần còn lại.

Nếu ông bà đang trông cháu giúp để vợ đi làm, vợ chồng nên ghi nhận phần công sức này rõ ràng và thường xuyên. Đây cũng là lúc chồng nhận thêm việc buổi tối để ông bà được nghỉ, điều mà ông bà khó phản đối vì nó cũng vì họ. Chẳng hạn chồng nhận tắm cho cháu và dọn bữa tối, nói rõ là để bà nghỉ sau một ngày trông cháu.

Tránh để ông bà thấy việc nhà như một cuộc giành giật. Nếu ông bà nhất quyết làm một việc, có khi nên để ông bà làm và chồng nhận một việc khác. Mục tiêu là tổng phần việc của vợ giảm đi, không phải chồng nhất định phải làm đúng một việc nào đó trước mặt ông bà.

Giữ lòng ông bà mà vẫn giữ nếp chia việc

Một vài cách làm nhỏ giúp ông bà dần quen với nếp của nhà con, mà không cần một cuộc nói chuyện lớn:

  • Để chồng kể chuyện với ông bà về những việc anh làm cùng con theo hướng tích cực, như hôm nay hai bố con nấu cháo, cháu ăn hết bát. Ông bà thường vui khi thấy con trai gần cháu.
  • Khen chồng trước mặt ông bà vì đã đỡ đần, thay vì để ông bà nghĩ rằng con dâu đang đẩy việc.
  • Hỏi ý ông bà về những việc mà ông bà giỏi, như cách nấu một món hay cách dỗ cháu ngủ. Được hỏi ý, ông bà thấy mình vẫn có vai trò.
  • Không tranh luận về chuyện nam nữ nói chung. Những cuộc tranh luận rộng như vậy hiếm khi đổi được cách nghĩ của người lớn tuổi, chỉ làm không khí căng thẳng.
  • Mời ông bà cùng tham gia một việc chung với cả nhà, như gói bánh, làm vườn, dọn nhà đón Tết, trong đó mỗi người một phần và con trai cũng có phần. Làm cùng nhau một việc vui thường thuyết phục hơn mọi lời giải thích.
  • Khi ông bà làm việc gì giúp vợ chồng, cả hai cùng cảm ơn, và chồng là người nói lời cảm ơn trước. Ông bà sẽ thấy con trai mình là người đang gánh vác việc nhà cùng vợ, chứ không phải đứng ngoài.
  • Chấp nhận rằng ông bà có thể không bao giờ hoàn toàn đồng ý. Ông bà không cần phải đồng ý; chỉ cần không biến chuyện này thành mâu thuẫn trong nhà.

Khi lời góp ý thành áp lực kéo dài

Có trường hợp ông bà không chỉ góp ý một hai lần mà nhắc mãi, so sánh với con dâu nhà khác, hoặc nói với họ hàng làm vợ thấy bị tổn thương. Khi đó, vợ không nên tự gánh một mình. Nói thẳng với chồng về cảm giác của mình và nhờ anh nói chuyện nghiêm túc hơn với cha mẹ, một lần đủ rõ.

Chồng là người đứng giữa nên thường khó xử, và vợ cũng cần hiểu điều đó. Nhưng một gia đình nhỏ chỉ giữ được khi hai vợ chồng đứng cùng một phía trong những quyết định của nhà mình. Nếu chồng thấy khó nói, hai người có thể cùng tìm một người lớn trong họ mà ông bà nể, hoặc nhờ đến chuyên gia tư vấn gia đình để có thêm góc nhìn. Điều cần giữ là không để chuyện này thành lý do vợ chồng trách nhau, vì người tạo ra áp lực không phải là chồng.

Nếu áp lực kéo dài làm bạn mất ngủ, căng thẳng thường xuyên hoặc thấy buồn bã nhiều tuần liền, hãy nói với bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý. Đây không phải chuyện nhỏ nhặt; một người mẹ đi làm chịu căng thẳng ở cả cơ quan lẫn ở nhà rất cần được chăm sóc cả về tinh thần.

Câu hỏi thường gặp

Mẹ chồng giành làm hết việc nhà rồi lại than mệt thì nên làm gì?

Để chồng nói chuyện riêng với mẹ, hỏi xem mẹ muốn giữ việc nào vì thích, việc nào mẹ thấy nặng. Sau đó vợ chồng nhận những việc nặng, để mẹ giữ những việc mẹ thích. Cách này vừa đỡ cho mẹ vừa không làm mẹ thấy bị gạt ra.

Có nên giải thích với bố mẹ chồng về bình đẳng giới không?

Thường không hiệu quả. Người lớn tuổi khó đổi cách nghĩ qua tranh luận chung chung. Nói về hoàn cảnh cụ thể của nhà mình, như cả hai đều đi làm, con còn nhỏ, sẽ dễ được thông cảm hơn mà vẫn giữ được nếp chia việc.

Chồng ngại không dám nói với bố mẹ mình thì vợ có nên tự nói không?

Vợ vẫn nên đáp những câu ngắn, lễ phép, nhưng nên tránh tự giải thích dài với bố mẹ chồng. Thay vào đó, bàn với chồng xem anh ngại điều gì và cùng chuẩn bị một câu ngắn để anh nói. Người con ruột nói thì ông bà dễ nghe hơn.

Khi về quê ăn Tết, có nên để chồng vẫn làm việc nhà như ở nhà mình không?

Tuỳ nếp của từng nhà. Có nhà chồng vẫn làm bình thường, có nhà nên linh hoạt hơn trong vài ngày để ông bà vui. Điều quan trọng là vợ chồng bàn trước, để vợ không phải gánh hết việc một mình trong những ngày đông người.

Ông bà trông cháu giúp, có quyền góp ý chuyện chia việc của vợ chồng không?

Ông bà đang giúp rất nhiều nên có quyền nói lên suy nghĩ, và vợ chồng nên lắng nghe với lòng biết ơn. Nhưng cách chia việc giữa hai vợ chồng vẫn là chuyện hai người quyết. Ghi nhận ý ông bà, cảm ơn công sức trông cháu, và giữ nếp đã thống nhất.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138