GioiGiang.comGiỏi Giang
Tình huống khó của mẹ đi làm

Người giúp việc, người trông trẻ nghỉ ngang: tuần đầu mẹ đi làm xoay xở thế nào

Người trông con báo nghỉ từ mai hoặc không quay lại sau Tết: kế hoạch bảy ngày đầu, ai trông thay, cách tìm người mới cẩn thận và thoả thuận để lần sau đỡ hụt hẫng.

Vietnamese mother in work clothes kneeling to tie the shoes of a small boy in a narrow hallway in Vinh Long, empty chair by the door, early morning light from a side window

Khi người trông con báo nghỉ ngay, hay không quay lại sau kỳ nghỉ Tết, mẹ đi làm cần chia việc thành hai phần riêng: lo cho bảy ngày tới, và tìm người mới cho lâu dài. Gộp hai việc làm một là cách dễ dẫn tới vội vàng nhận một người chưa kịp tìm hiểu. Bảy ngày đầu dùng phương án tạm; việc chọn người mới cần thời gian và sự cẩn thận, vì đó là người ở cùng con bạn nhiều giờ mỗi ngày.

Bài viết đi qua kế hoạch bảy ngày, các phương án trông tạm, cách tìm và phỏng vấn người mới, những điều nên thoả thuận rõ để lần sau không hụt hẫng, và cách giúp con quen với người mới. Không có tên trung tâm hay giá cả cụ thể; chỉ có cách làm và những điều cần cẩn trọng.

Kế hoạch bảy ngày đầu

Ngay tối nhận tin, ngồi với chồng hoặc người cùng nuôi con lập lịch bảy ngày. Đi theo thứ tự:

  1. Ghi ra bảy ngày tới, mỗi ngày những khung giờ cần người trông con: buổi sáng trước nhà trẻ, buổi chiều sau nhà trẻ, hay cả ngày nếu con chưa đi học.
  2. Đánh dấu những ngày hai vợ chồng có thể thay nhau nghỉ hoặc làm tại nhà; mỗi người nhận một số ngày, đừng để mẹ nhận hết.
  3. Gọi ông bà, người thân, bạn bè gần nhà, hỏi ai giúp được những buổi nào. Mỗi người chỉ cần nhận một hai buổi là đã đỡ rất nhiều.
  4. Nếu con đang đi nhà trẻ, hỏi nhà trẻ về giờ trông sớm hoặc muộn hơn trong thời gian này.
  5. Báo quản lý một lần, rõ ràng: tuần tới nhà em đang thiếu người trông con, em sẽ nghỉ những buổi này, làm tại nhà những buổi kia, việc gấp vẫn hoàn thành đúng hạn.
  6. Bắt đầu tìm người mới song song, nhưng không đặt hạn chót phải có người trong bảy ngày.

Bảy ngày thường đủ để bạn có thời gian thở, không bị ép quyết định trong hoảng loạn. Nếu cần lâu hơn, kéo dài kế hoạch tạm thêm một tuần, còn hơn nhận người vội.

Phương án trông tạm: ưu và nhược

Mỗi phương án tạm đều có giới hạn. Ghép hai ba cách cho từng ngày thường hiệu quả hơn dựa vào một cách:

Phương án tạmƯu điểmĐiều cần lưu ý
Vợ chồng thay nhau nghỉCon ở với người quen nhấtKhông kéo dài được lâu; ảnh hưởng công việc cả hai
Ông bà, người thânTin cậy, con quenSức khoẻ người già; không nên dồn cả tuần
Nhà trẻ thêm giờCó chuyên môn, an toànKhông phải nơi nào cũng có; con có thể mệt nếu ở quá lâu
Người trông theo giờ qua người quen giới thiệuLinh hoạt theo buổiVẫn phải gặp, hỏi kỹ trước khi giao con
Đổi trông con với gia đình khác có con cùng tuổiHai bên cùng có lợiCần quan hệ tin cậy và thoả thuận rõ

Phương án nào cũng vậy, điều không đổi là con chỉ được giao cho người lớn mà bạn hoặc người bạn tin đã gặp và hiểu. Trong lúc vội, đây là chỗ dễ bị lơ nhất.

Với người trông theo buổi chưa quen, buổi đầu nên có một người nhà ở cùng hoặc chọn buổi bạn làm tại nhà. Dặn rõ những điều không được làm và để lại cách liên lạc với bạn, với một người thân ở gần.

Tìm người mới: chậm mà chắc

Bắt đầu từ người quen giới thiệu. Người được một gia đình quen đã thuê lâu năm giới thiệu thường đáng tin hơn người tìm qua mạng. Hỏi gia đình đó cụ thể: người này làm bao lâu, vì sao nghỉ, điều gì họ hài lòng và chưa hài lòng.

Nếu tìm qua trung tâm, hỏi kỹ. Hỏi về cách trung tâm xác minh lý lịch, có hợp đồng ba bên không, chính sách khi người được giới thiệu không phù hợp. Đọc kỹ các điều khoản phí trước khi ký.

Phỏng vấn trực tiếp, nhiều lần. Lần đầu nói chuyện; lần hai cho người đó ở cùng con một vài giờ khi bạn có ở nhà để quan sát cách họ chơi, dỗ, cho ăn.

Hỏi những câu tình huống. Ví dụ: nếu con sốt khi chị đang ở nhà một mình với con thì chị làm gì; nếu con ăn vạ không chịu ăn thì sao. Câu trả lời cho thấy kinh nghiệm thật hơn lời tự giới thiệu.

Kiểm tra giấy tờ tuỳ thân. Xem giấy tờ tuỳ thân, ghi lại thông tin, hỏi về nơi ở và người thân để liên lạc. Đây là việc bình thường với người sẽ ở trong nhà bạn.

Có thời gian thử việc. Thống nhất một thời gian thử ngắn, hai bên đều có quyền dừng nếu thấy không hợp, để không ai thấy bị ràng buộc khi chưa hiểu nhau.

Thoả thuận rõ ràng để lần sau không hụt hẫng

Phần lớn những lần nghỉ ngang đến từ hiểu lầm tích tụ hoặc không có thoả thuận về báo trước. Khi nhận người mới, ghi thành văn bản ngắn, hai bên cùng giữ:

  • Công việc cụ thể: trông con, nấu ăn cho con, dọn dẹp ở mức nào; việc gì không thuộc phạm vi.
  • Giờ làm, ngày nghỉ trong tuần, nghỉ lễ Tết, cách tính khi làm thêm giờ.
  • Tiền công, ngày trả, các khoản hỗ trợ nếu có như tiền ăn, tiền đi lại.
  • Thời gian báo trước khi một trong hai bên muốn chấm dứt, áp dụng cho cả hai phía.
  • Quy tắc an toàn với con: không để con một mình, không cho người lạ vào nhà, không tự cho con dùng thuốc ngoài hướng dẫn của bố mẹ, cách liên lạc khi có chuyện.
  • Thoả thuận về camera nếu nhà có lắp: nói rõ trước, đặt ở khu vực chung, không đặt ở chỗ riêng tư của người làm.

Bộ luật Lao động 2019 có quy định riêng về lao động là người giúp việc gia đình, trong đó có việc giao kết hợp đồng và các quyền cơ bản của người làm. Một thoả thuận rõ ràng bảo vệ cả hai phía. Nếu xảy ra tranh chấp về tiền công đã ứng trước hay những chuyện tương tự, đó là vụ việc cụ thể; hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để biết cách xử lý phù hợp.

Giúp con quen với người mới

Trẻ nhỏ gắn bó với người trông mình hằng ngày, nên khi người cũ nghỉ đột ngột, con có thể buồn, hỏi mãi, hay khó chịu với người mới. Nói với con đơn giản và đúng sự thật: cô cũ phải về quê, cô không quay lại nữa, nhưng cô vẫn thương con. Đừng nói dối rằng cô sẽ quay lại nếu bạn biết là không.

Những ngày đầu người mới đến, nếu được, có mặt ở nhà ít nhất một hai buổi để con thấy mẹ tin tưởng người này. Hướng dẫn người mới về những thói quen của con: cách dỗ ngủ, món con thích, đồ chơi quen. Sự nhất quán với những gì con đã quen giúp con chuyển tiếp dễ hơn.

Cho con và người mới thời gian. Vài tuần đầu con có thể quấy hơn bình thường; đó là phản ứng với thay đổi, chưa chắc là dấu hiệu người mới không tốt. Nhưng nếu con sợ hãi rõ rệt, khóc thét khi thấy người đó, có vết thương không rõ lý do, hoặc kể những chuyện khiến bạn lo, hãy tìm hiểu ngay, kể cả tạm ngừng để quan sát. An toàn của con đặt trước mọi chuyện ngại ngùng.

Buổi tối, hỏi con về một ngày với cô mới bằng những câu cụ thể: hôm nay cô với con chơi gì, con ăn món gì. Lắng nghe cả những gì con kể vui lẫn những gì con không thích, không gặng hỏi, không dắt mối câu trả lời.

Nhìn lại vì sao người cũ nghỉ

Khi đã qua cơn rối, dành một buổi tối nhìn lại lần nghỉ vừa rồi, không phải để trách ai mà để lần sau tốt hơn. Người cũ nghỉ vì lý do gì: hoàn cảnh gia đình họ, thu nhập, khối lượng việc tăng dần mà không ai nói ra, mâu thuẫn với một người trong nhà, hay cảm giác không được tôn trọng. Nếu còn liên lạc được, hỏi nhẹ nhàng; nhiều người sẵn lòng nói thật khi không còn ràng buộc.

Có những lý do nằm ngoài tầm tay, như người làm phải về quê chăm bố mẹ. Nhưng có những lý do lặp lại ở nhiều gia đình: giao thêm việc dọn nhà, nấu cho cả nhà trong khi ban đầu chỉ thoả thuận trông con; ông bà và bố mẹ mỗi người dặn một kiểu khiến người làm không biết nghe ai; ngày nghỉ hay bị xin lùi. Những điều này sửa được.

Ghi lại hai ba điều rút ra và đưa vào thoả thuận với người mới. Ví dụ: một người lớn duy nhất là đầu mối giao việc, việc thêm ngoài thoả thuận thì bàn và trả thêm, ngày nghỉ đã hẹn thì giữ. Những điều nhỏ đó làm khác biệt giữa người làm ở vài tháng và người làm ở vài năm.

Giữ quan hệ tốt để người làm muốn ở lâu

Người trông trẻ ở lâu thường là người được đối xử tôn trọng và rõ ràng. Trả công đúng hẹn, giữ đúng giờ đã thoả thuận, không giao thêm việc ngoài phạm vi mà không bàn trước, cho nghỉ đúng ngày đã hứa. Những điều nhỏ như hỏi han khi người làm ốm, nhớ ngày giỗ ở quê của họ, cũng giữ được lòng người.

Nói chuyện định kỳ, ví dụ mỗi tháng một lần, về chuyện con và chuyện công việc: điều gì đang ổn, điều gì muốn điều chỉnh. Góp ý sớm, nhẹ nhàng, thay vì để bực bội dồn lại rồi bùng ra. Người làm cũng cần được hỏi họ có khó khăn gì.

Cuối cùng, luôn có phương án dự phòng ngay cả khi mọi thứ đang ổn. Giữ liên lạc với một người trông theo giờ quen, biết nhà trẻ nào gần nhà có nhận thêm giờ. Người làm có hoàn cảnh riêng, có thể phải nghỉ vì việc nhà của họ. Khi có sẵn dự phòng, một lần nghỉ ngang chỉ là chuyện phiền, không thành khủng hoảng.

Câu hỏi thường gặp

Có nên trả thêm để giữ người giúp việc định nghỉ không?

Tuỳ lý do họ nghỉ. Nếu vì thu nhập và bạn trả được, có thể thương lượng. Nếu vì hoàn cảnh gia đình hay không hợp nhau, tiền khó giữ được lâu. Hỏi thẳng lý do và cân nhắc; giữ một người không còn muốn làm thường không tốt cho con.

Tìm người trông trẻ qua mạng xã hội có an toàn không?

Có rủi ro cao hơn người quen giới thiệu. Nếu phải tìm qua mạng, gặp trực tiếp nhiều lần, kiểm tra giấy tờ tuỳ thân, hỏi người tham chiếu là gia đình từng thuê, và thử việc khi bạn có ở nhà. Cảnh giác với người đòi tiền trước hay thông tin không khớp.

Người giúp việc nghỉ sau Tết mà đã ứng tiền trước thì sao?

Liên hệ trao đổi bình tĩnh, giữ lại tin nhắn và giấy tờ về khoản ứng. Nếu không giải quyết được, đó là việc pháp lý cụ thể; hỏi luật sư trên AI Cố Vấn. Lần sau, hạn chế ứng trước khoản lớn và ghi rõ thoả thuận bằng văn bản.

Con quá quen người cũ, khóc mãi đòi cô thì làm sao?

Cho con thời gian buồn và nói về cô cũ. Nếu người cũ đồng ý, một cuộc gọi chào tạm biệt có thể giúp con khép lại. Giữ nhịp sinh hoạt quen thuộc, có mặt nhiều hơn trong những ngày đầu người mới đến, và kiên nhẫn để con xây dựng gắn bó mới.

Có nên lắp camera khi có người trông trẻ mới không?

Nhiều gia đình lắp để yên tâm. Điều quan trọng là nói rõ với người làm từ đầu, đặt ở khu vực chung, không ở chỗ riêng tư của họ. Camera không thay được việc chọn người cẩn thận và việc bạn trực tiếp quan sát những ngày đầu.

Có nên chuyển hẳn con sang nhà trẻ thay vì thuê người mới?

Đó là một lựa chọn đáng cân nhắc, tuỳ tuổi của con, giờ làm của bố mẹ và nhà trẻ gần nhà. Nhà trẻ có nhiều người trông và ít phụ thuộc vào một người, nhưng giờ giấc kém linh hoạt hơn. Có thể kết hợp nhà trẻ với người trông theo giờ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138