GioiGiang.comGiỏi Giang
Tình huống khó của mẹ đi làm

Mẹ đi làm bị ốm phải nằm viện: ai lo con, ai lo việc trong những ngày đầu

Người mẹ vốn lo mọi thứ bỗng phải nằm viện: cách giao con cho người khác, báo cơ quan, giữ việc nhà chạy, lo chế độ ốm đau và hồi phục mà không vội quay lại làm.

Vietnamese woman resting in a hospital bed in Thanh Hoa by a window, husband seated beside holding a small boy on his lap, soft daylight, faces turned toward the window

Khi chính người mẹ phải nằm viện, gia đình mất người vẫn đang giữ lịch của cả nhà trong đầu: con uống sữa loại nào, mấy giờ đón, tuần này có họp phụ huynh không. Việc quan trọng nhất trong những ngày đầu là chuyển những gì mẹ đang nhớ thành những gì người khác đọc được, rồi giao rõ ai lo con, ai lo việc, để mẹ được yên tâm điều trị.

Bài viết dành cho cả người mẹ đang nằm viện lẫn người chồng, người thân đang phải tiếp quản. Phần dưới đi qua cách bàn giao việc con trong một hai ngày đầu, cách báo cơ quan và lo chế độ ốm đau, cách giữ con ổn định khi mẹ vắng, và giai đoạn sau khi ra viện. Chuyện chuyên môn về bệnh và điều trị thuộc về bác sĩ; bài không bàn chẩn đoán hay thuốc.

Bàn giao việc con trong một hai ngày đầu

Nếu sức khoẻ cho phép, dành nửa giờ để đọc cho chồng hoặc người thân ghi lại, hoặc tự ghi nhanh vào điện thoại. Những điều người tiếp quản cần biết ngay:

  • Lịch một ngày của con: giờ dậy, giờ ăn, giờ ngủ trưa, giờ đi ngủ, những món con ăn được, những gì con đang tập.
  • Sức khoẻ của con: dị ứng, thuốc đang dùng theo đơn nếu có, lịch tiêm chủng sắp tới, cơ sở khám quen.
  • Nhà trẻ, trường học: giờ đưa đón, người liên lạc ở trường, những việc trường đang yêu cầu trong tuần.
  • Những thói quen giúp con bình tĩnh: con thích được bế kiểu nào, bài hát nào ru con ngủ, món đồ con phải ôm mới ngủ được.
  • Những việc định kỳ: tiền học, tiền điện nước, hàng đặt mua sắp giao, hẹn khám của con.
  • Danh sách người có thể nhờ: ông bà, bạn thân, hàng xóm, người trông theo giờ đã quen.

Gia đình nào cũng nên có sẵn những điều này trong một sổ tay hoặc một tệp ghi chú dùng chung từ lúc bình thường. Lúc mẹ nằm viện mới ghi thì vất vả hơn nhiều; nhưng ghi muộn vẫn tốt hơn để người tiếp quản đoán.

Người tiếp quản: chồng và người thân làm gì

Giữ nhịp của con trước tiên. Bữa ăn có thể đơn giản hơn, nhà có thể bừa hơn, nhưng giờ ngủ, giờ đi học của con nên giữ đều. Nhịp quen thuộc giúp con bớt bất an khi mẹ vắng.

Chia ca giữa nhà và viện. Một người không thể vừa trực viện cả ngày vừa chăm con nhỏ. Nhờ thêm người: người ở viện với mẹ, người ở nhà với con, đổi nhau theo ca.

Tự giải quyết trước, hỏi mẹ sau. Người mẹ đang điều trị cần nghỉ. Những câu hỏi nhỏ như con mặc áo nào, ăn gì hôm nay, người tiếp quản nên tự quyết. Chỉ hỏi những việc thật sự cần ý kiến của mẹ.

Cập nhật cho mẹ những điều làm mẹ yên tâm. Một tấm ảnh con đang ăn ngon, một đoạn video con chào mẹ, một tin nhắn ngắn hôm nay con ngoan. Đừng kể dồn những rắc rối đã giải quyết xong.

Giữ sức cho chính mình. Người tiếp quản cũng có thể kiệt sức nhanh, nhất là khi vừa phải đi làm. Nhận sự giúp đỡ của người thân, bạn bè, và báo nơi làm của mình nếu cần nghỉ vài ngày.

Ghi lại những gì đã làm. Một cuốn sổ hay một nhóm nhắn tin chung cho những người cùng trông con, ghi con ăn gì, ngủ lúc nào, có gì bất thường. Người vào ca sau đọc là biết, mẹ khoẻ hơn đọc lại cũng yên tâm, không ai phải gọi hỏi nhau liên tục.

Báo cơ quan và lo chế độ ốm đau

Báo cho quản lý càng sớm càng tốt khi biết mình phải nằm viện, kể cả qua chồng hay người thân nếu bạn không tự liên lạc được. Thông tin cần có: bạn đang điều trị, thời gian dự kiến nếu đã biết, những việc gấp đang dở và ai trong nhóm có thể tiếp nhận. Không cần kể chi tiết bệnh.

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động đang đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc có chế độ ốm đau khi phải nghỉ việc để điều trị, theo điều kiện và mức hưởng của văn bản hướng dẫn hiện hành. Khi ra viện, nhớ xin đầy đủ giấy tờ do bệnh viện cấp như giấy ra viện, và hỏi bệnh viện về giấy tờ dùng để hưởng chế độ. Nộp cho phòng nhân sự đúng thời hạn công ty yêu cầu.

Nếu thời gian điều trị kéo dài, hỏi phòng nhân sự về các lựa chọn khác như phép năm còn lại, nghỉ không hưởng lương theo thoả thuận, hay quay lại làm việc với khối lượng giảm trong thời gian đầu. Nếu bạn lo ngại bị cho thôi việc hay bị đối xử bất lợi vì nghỉ ốm, hãy hỏi luật sư trên AI Cố Vấn trước khi ký bất kỳ giấy tờ gì.

Việc ở cơ quan: giao lại thế nào khi chưa kịp chuẩn bị

Nằm viện bất ngờ thì không ai kịp bàn giao đầy đủ. Ưu tiên một vài thông tin để đồng nghiệp làm tiếp được, phần còn lại chờ bạn khoẻ hơn:

ViệcCần ai biếtThông tin tối thiểu
Việc có hạn trong tuầnQuản lý và người làm thayTên việc, hạn, tài liệu nằm ở đâu, bước tiếp theo
Khách hàng, đối tác đang chờNgười tiếp nhận kháchTên khách, đang trao đổi chuyện gì, đã hứa gì
Tài khoản, quyền truy cậpQuản lýAi cần được cấp quyền tạm thời; không gửi mật khẩu qua tin nhắn
Việc định kỳĐồng nghiệp cùng nhómBáo cáo tuần, ca trực, lịch họp cần người thay

Nếu bạn không đủ sức làm việc này, nhờ chồng gửi một tin nhắn thay bạn cho quản lý, đề nghị quản lý chỉ định một người để bạn trao đổi ngắn khi khoẻ hơn. Việc ở cơ quan sẽ chờ được; sức khoẻ của bạn thì không.

Khi đã khoẻ hơn và muốn xem lại việc, đặt giới hạn cho mình: mỗi ngày chỉ đọc tin nhắn công việc một lần, trả lời những gì thật sự cần bạn. Đồng nghiệp sẽ hiểu, và quản lý tốt cũng không muốn bạn vừa truyền dịch vừa trả lời thư.

Giải thích cho con và cho con thăm mẹ

Trẻ nhỏ nhận ra ngay khi mẹ vắng, và nếu không ai giải thích, con có thể tự tưởng tượng ra những điều đáng sợ hơn sự thật. Nói với con bằng câu ngắn, đúng sự thật, phù hợp tuổi: mẹ bị ốm, mẹ đang ở bệnh viện để bác sĩ chữa, bố và bà chăm con, mấy hôm nữa mẹ về.

Nếu bệnh viện cho phép và bác sĩ không dặn tránh, cho con thăm mẹ một lần ngắn có thể giúp con yên tâm hơn. Chuẩn bị trước cho con biết mẹ sẽ nằm trên giường, có thể có dây truyền, mẹ hơi mệt nên mình chỉ ngồi chơi một lúc. Nếu không thăm được, gọi video vào một giờ cố định mỗi ngày là cách thay thế tốt.

Sau khi mẹ về nhà, con có thể bám mẹ hơn, hoặc ngược lại tỏ ra xa cách một thời gian. Cả hai đều là cách trẻ phản ứng với sự xa cách. Dành cho con những khoảng gần gũi nhẹ nhàng như đọc truyện, nằm cạnh nhau, thay vì những hoạt động mẹ chưa đủ sức làm.

Với con lớn hơn, có thể giao cho con một việc nhỏ để giúp mẹ, như mang nước, chọn truyện đọc cùng, vẽ một bức tranh tặng mẹ. Trẻ thấy mình làm được điều gì đó thường bớt lo hơn so với chỉ đứng nhìn người lớn bận rộn.

Sau khi ra viện: hồi phục trước, đi làm sau

Nhiều người mẹ vừa ra viện đã muốn quay lại ngay mọi việc như cũ, vì thấy có lỗi với con, với chồng, với đồng nghiệp. Đây là lúc dễ tái phát hoặc kéo dài thời gian hồi phục. Làm theo lời dặn của bác sĩ về nghỉ ngơi, tái khám, những việc nên tránh trong thời gian đầu.

Trong nhà, giữ phân công như lúc bạn nằm viện thêm một thời gian, thay vì lấy lại hết ngay. Đây cũng là cơ hội để những việc chồng đã tiếp quản tiếp tục thuộc về chồng lâu dài. Nhiều gia đình nhận ra sau đợt mẹ ốm rằng nhiều việc trước nay không nhất thiết phải là của mẹ.

Với công việc, trao đổi với quản lý về khả năng quay lại từ từ, như làm nửa ngày trong tuần đầu hay giảm bớt việc phải đi lại. Quay lại tái khám đúng hẹn, và đi khám sớm hơn nếu thấy dấu hiệu bất thường mà bác sĩ đã dặn. Nếu sau đợt ốm bạn thấy lo âu, buồn bã kéo dài, khó ngủ, hãy nói với bác sĩ hoặc tìm chuyên gia tâm lý; trải qua một đợt bệnh nặng có thể để lại ảnh hưởng tinh thần cần được chăm sóc.

Rút kinh nghiệm: chuẩn bị cho lần sau mà không cần lần sau

Một đợt nằm viện bất ngờ thường cho gia đình thấy rõ những chỗ yếu: chỉ một người biết lịch của con, chỉ một người giữ tiền chi tiêu, không có người dự phòng gần nhà. Sau khi mọi thứ ổn lại, hai vợ chồng nên ngồi lại một buổi để sửa những chỗ đó.

Một sổ tay gia đình dùng chung, cập nhật vài tháng một lần, có lịch của con, thông tin sức khoẻ, danh sách người có thể nhờ, những khoản chi định kỳ. Một khoản dự phòng cho chi phí điều trị và những ngày giảm thu nhập. Một thoả thuận rằng cả hai vợ chồng đều nắm được việc nhà và việc con ở mức đủ để thay nhau bất cứ lúc nào.

Những việc này không chỉ có ích khi mẹ ốm. Chúng giúp khi bố ốm, khi một người đi công tác, khi cần đi vắng vì việc riêng. Một gia đình mà ai cũng thay được ai là gia đình nhẹ gánh hơn cho người mẹ đi làm.

Cũng nên xem lại thẻ bảo hiểm y tế của cả nhà còn hạn không, ai giữ, để ở đâu. Lúc phải nhập viện gấp, mất nửa giờ đi tìm thẻ là nửa giờ ai cũng thấy dài.

Câu hỏi thường gặp

Đang cho con bú mà phải nằm viện thì làm sao?

Hỏi bác sĩ điều trị về việc cho con bú khi đang dùng thuốc và trong tình trạng hiện tại, vì điều này tuỳ từng trường hợp. Nếu tạm thời không cho bú được, hỏi nhân viên y tế cách duy trì sữa, và chuẩn bị cho người ở nhà cách cho con ăn thay thế phù hợp với tuổi.

Chồng chưa từng chăm con một mình thì có nên lo không?

Lo là bình thường, nhưng đa số người bố làm được khi phải làm. Giao một bản ghi chú đầy đủ, nhờ thêm ông bà hay người thân hỗ trợ vài ngày đầu, và để chồng tự xử lý theo cách của mình. Con sẽ ổn dù mọi việc không giống hệt khi mẹ làm.

Có cần báo cho nhà trẻ khi mẹ nằm viện không?

Nên báo ngắn gọn để cô biết con có thể có thay đổi về tâm trạng và để ý giúp. Đồng thời báo rõ người nào sẽ đưa đón con trong thời gian này, đăng ký thêm người đón nếu cần, để tránh rắc rối ở cổng trường.

Nghỉ ốm có được hưởng tiền từ bảo hiểm xã hội không?

Người lao động đang đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc có chế độ ốm đau theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, với điều kiện và mức hưởng theo quy định hiện hành. Giữ đầy đủ giấy tờ của bệnh viện và hỏi phòng nhân sự về thủ tục, hạn nộp ở công ty bạn.

Bao lâu sau khi ra viện thì đi làm lại được?

Không có câu trả lời chung, tuỳ bệnh và tình trạng hồi phục. Hỏi bác sĩ điều trị về thời gian nghỉ phù hợp và những việc nên tránh. Trao đổi với quản lý về khả năng quay lại từ từ thay vì làm đầy đủ ngay từ ngày đầu.

Làm sao để không thấy có lỗi khi phải nằm viện?

Nhớ rằng ốm không phải lỗi của bạn, và nghỉ để chữa bệnh là cách tốt nhất để sớm quay lại với con và công việc. Những ngày bạn vắng, gia đình học cách tự xoay xở, và đó cũng là điều tốt cho cả nhà về lâu dài.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138